Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Interpelacja w sprawie projektu nowelizacji ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz wynikających z tego zmian dla represjonowanych żołnierzy-górników

   W Polsce było ponad 200 tysięcy młodych mężczyzn zaliczonych do ˝elementu niepewnego klasowo˝, którzy w latach 1949-1959 trafili do służby wojskowej w Batalionach Pracy w kopalniach i kamieniołomach. Podstawą do utworzenia Batalionów Pracy był tajny rozkaz marszałka Konstantego Rokossowskiego. W kopalniach zginęło ponad 1000 osób, dalszych kilka tysięcy żołnierzy-górników morderczą wręcz pracę w kopalniach przypłaciło utratą zdrowia i przedwczesną śmiercią. Katorżnicza praca w kopalniach uranu, węgla kamiennego i rud oraz w kamieniołomach była zorganizowana na wzór radzieckich gułagów i trwała nieraz po 16, a nawet 20 godzin na dobę. Do Batalionów Pracy w kopalniach wcielano poborowych uznanych za ˝element politycznie niepewny, synów bogatszych rolników, dawnych posiadaczy ziemskich, przemysłowców oraz byłych działaczy konspiracyjnych˝. Ostatni Batalion Pracy w kopalniach rozwiązano w 1959 roku. Problem żołnierzy-górników przez 40 lat był tematem tabu. Wrócił w latach 90., ale nigdy nie zyskał należytego miejsca w dyskusjach publicznych. Do świadomości społecznej Polaków nie przebił się praktycznie do dziś.

   Związek Represjonowanych Politycznie żołnierzy-Górników powstał w 1991 roku. Jego celem jest wyegzekwowanie zadośćuczynienia żołnierzom-górnikom oraz ich rodzinom za przymusową pracę w kopalniach.

   Decyzją Rady Ministrów z dnia 27.03.2007 r. przyjęto założenia nowelizacji prawa kombatanckiego przedłożone przez ministra pracy i polityki społecznej. Jednym z nich jest propozycja, by nowe przepisy objęły również żołnierzy-górników przymusowo skierowanych do prac w kopalniach i kamieniołomach oraz żołnierzy wcielanych przymusowo do batalionów budowlanych. Parlament uznał, że ich represje miały charakter polityczny, niesprawiedliwym jest zatem różnicowanie ich w prawach z innymi osobami represjonowanymi po 1944 r. z powodów politycznych.

   Wydaje się być ze wszech miar zasadne, aby Ci pokrzywdzeni wreszcie doczekali się uznania ich praw i przyznania historycznej prawdy, że są to osoby, które doświadczyły represji politycznych i jako takie powinny być traktowane.

   Stawiane przez Związek postulaty wydają się w pełni uzasadnione, a są nimi:

   1. Podkreślenie w preambule, że przymusowe zatrudnienie żołnierzy-górników miało charakter represji politycznej.

   2. Przyznanie osobom objętym ustawą uprawnień osób represjonowanych wynikających z ustawy kombatanckiej:

   - ryczałt energetyczny,

   - ulga taryfowa przy przejazdach PKP i PKS.

   3. Nadanie dodatkowi pieniężnemu charakteru świadczenia samoistnego niezwiązanego z emeryturą lub rentą.

   4. Zapewnienie żołnierzom-górnikom uranu jednorazowego odszkodowania zdrowotnego, analogicznego jak dla cywilnych pracowników górnictwa uranowego (obecnie wymagane jest świadectwo pracy, którego marszałek Rokossowski nie wydawał).

   5. Objęcie przepisami ustawy żołnierzy zastępczej służby wojskowej zatrudnionych przymusowo w latach 1949-1959.

   6. świadczenie winno być przyznawane na wniosek osoby zainteresowanej zaopiniowany przez stowarzyszenie właściwe do tego typu działalności na podstawie zaświadczenia organu wojskowego potwierdzającego rodzaj i okres wykonywania przymusowego zatrudnienia w ramach zastępczej służby wojskowej.

   7. Przyznanie świadczenia wdowom po żołnierzach-górnikach będzie wreszcie wynagrodzeniem krzywd, których doświadczyli.

   Pytanie: Czy założenia nowelizacji prawa kombatanckiego w pełni obejmują żołnierzy-górników i zawierają całość stawianych postulatów?

   Posłowie Marek Polak,

   Dariusz Olszewski,

   Marek Jerzy Łatas

   i Giovanni Roman

   Andrychów, dnia 23 kwietnia 2007 r.