Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie Warszawskiego Hospicjum dla Dzieci

   Odpowiadając na przekazaną przy piśmie z dnia 18 lutego 1998 r. znak: SPS-0202-188/98 interpelację posła na Sejm RP pana Andrzeja Kozioła w sprawie Warszawskiego Hospicjum dla Dzieci, uprzejmie wyjaśniam:

   O przywiązywanym przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej znaczeniu do rozwoju opieki paliatywnej świadczą: wyodrębnienie w 1992 r. w ramach programów polityki zdrowotnej środków na opiekę paliatywną oraz prowadzone prace nad realizacją przyjętego przez kierownictwo resortu w 1996 r. ˝Programu rozwoju opieki paliatywnej w Polsce˝.

   W 1993 r. w ramach rezerwy celowej ministra zdrowia i opieki społecznej została przekazana do województw kwota 64,8 mld starych złotych z przeznaczeniem na rozwój opieki paliatywnej. Wysokość środków przekazana województwom weszła w kwotę bazową przy ustalaniu budżetu zbiorczego wojewodów na rok 1994. W związku z tym od 1994 r. opieka paliatywna i hospicyjna jest finansowana z budżetów wojewodów z działu 85 - ochrona zdrowia.

   W ramach środków przyznanych dla województwa warszawskiego postanowiono zorganizować Warszawskie Hospicjum dla Dzieci. Od początku swego istnienia hospicjum działało jako jednostka Instytutu Matki i Dziecka.

   Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej, uznając za zasadne powołanie ww. jednostki, zwiększyło w 1994 r. dotację budżetową dla instytutu z przeznaczeniem na 4 etaty pielęgniarskie dla Poradni Leczenia Bólu i Hospicjum dla Dzieci. Ponadto w 1995 r. ze środków przeznaczonych na program opieki paliatywnej przyznano instytutowi środki finansowe w wysokości 193,4 tys. PLN (na wydatki rzeczowe hospicjum).

   Warszawskie Hospicjum dla Dzieci od początku 1995 r. działa jako Oddział Polskiego Towarzystwa Opieki Paliatywnej im. Aleksandra Lewińskiego i Antoniny Mazur, co zasadniczo zmieniło jego status prawny i możliwości dofinansowywania ze środków budżetowych. Jednakże o zmianie tego statusu Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej nie zostało powiadomione we właściwym czasie, ani też nie konsultowano z ministerstwem zapisów ˝Umowy o współpracy˝ zawartej w dniu 7 marca 1995 r. pomiędzy ówczesnym dyrektorem instytutu i kierownikiem hospicjum. Dopiero w końcu 1996 r., gdy okazało się, że instytut nie otrzymał środków na poszerzenie działalności i nie posiada w związku z tym środków na działalność hospicjum, zostały wyjaśnione powyższe sprawy. Po przeprowadzonej przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej kontroli uporządkowano sprawy organizacyjne obu ww. podmiotów, jak również zasady ich dofinansowywania.

   W końcu 1996 r. powołany został Zakład Opieki Paliatywnej w Instytucie Matki i Dziecka. Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej przekazało w 1997 r. środki w wysokości 50 tys. zł na 4 etaty dla ww. zakładu. W ten sposób liczba etatów w Zakładzie Opieki Paliatywnej finansowanych ze środków Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej wzrosła do 8.

   Należy podkreślić, że ministerstwo zrobiło wiele, aby zapewnić środki na funkcjonowanie hospicjum w 1996 r. w sytuacji, gdy ówczesny dyrektor instytutu nie wystąpił w tej sprawie do Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej. Aby zapewnić środki finansowe dla hospicjum w wysokości 90 tys. PLN, zmniejszono dotację dla Kliniki Opieki Paliatywnej Akademii Medycznej w Poznaniu. Ponadto ministerstwo dofinansowało w roku 1997 Zakład Opieki Paliatywnej ze środków przeznaczonych na program opieki paliatywnej w wysokości 90 tys. zł, a Warszawskie Hospicjum dla Dzieci otrzymało 82 tys. zł ze środków przewidzianych na dofinansowanie organizacji pozarządowych (część 35, rozdział 8593 - stowarzyszenia). Szkolenia prowadzone przez hospicjum zostały dofinansowane w wysokości 27,7 tys. zł ze środków przeznaczonych na program opieki paliatywnej realizowany przez Klinikę Opieki Paliatywnej w Poznaniu.

   W roku bieżącym poza finansowaniem etatów resort przeznaczy na działalność bieżącą zakładu 100 tys. zł i ok. 30 tys. na szkolenia prowadzone przez hospicjum. Stowarzyszenie Warszawskie Hospicjum dla Dzieci Oddział Polskiego Towarzystwa Opieki Paliatywnej otrzyma dotację w wysokości 100 tys. zł.

   Przedstawiając powyższe, pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej przykłada dużą wagę do rozwoju opieki paliatywnej nad dziećmi, o czym świadczy wysokość środków przeznaczanych na działalność omawianych jednostek, która wynosi łącznie około 350 tys. zł. Podejmowane przez ministerstwo decyzje dotyczące dofinansowywania zakładu i stowarzyszenia zapewniały tym jednostkom możliwość właściwego funkcjonowania. Przyczyniły się też znacznie do ugruntowania znaczącej pozycji Warszawskiego Hospicjum dla Dzieci jako jednostki wzorcowej, której doświadczenia są wykorzystywane przez nowo powstające hospicja dziecięce w Polsce i poza jej granicami.

   Należy podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej nie jest jedynym podmiotem finansującym działalność omawianego hospicjum. Środki finansowe przeznaczone m.in. na etaty i umowy zlecenia pracowników przekazują: Urząd Wojewódzki, Gmina Warszawa-Centrum, Rada Miasta Warszawy. Łącznie w Zakładzie Opieki Paliatywnej i hospicjum jest zatrudnionych 24-27 osób (niektóre osoby pracują w obu jednostkach). Bieżącą działalność hospicjum wspiera 24 wolontariuszy. Należy również nadmienić, że w 1997 r. hospicjum było wspierane przez blisko 50 instytucji i 65 osób wspierających, a jego łączne wpływy wyniosły 1 641 453,80 zł.

   W swej działalności w 1997 r. hospicjum objęło opieką domową 32 pacjentów w wieku od 1 roku do 24 lat, w tym dzieci chore na choroby nowotworowe stanowiły ok. 50%. Czas trwania opieki nad ww. grupą chorych wynosił od 3 dni do 3 lat. W hostelu prowadzonym przez hospicjum leczonych było 2 pacjentów, a w Poradni Leczenia Bólu odnotowano 187 wizyt oraz leczono 23 pacjentów z bólem przewlekłym.

   Odpowiadając na pytanie dotyczące przyznania dotacji celowej na adaptację zakupionego przez hospicjum budynku, uprzejmie informuję, że pomimo formalnie istniejących możliwości (znowelizowane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 1997 r. w sprawie zlecania zadań państwowych jednostkom niepaństwowym oraz wykazu tych zadań - DzU nr 94 poz. 573 - uwzględnia takie zadania) Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej nie posiada w 1998 r. środków na ten cel. Projekty w zakresie ustalania środków finansowych na dotacje celowe dla stowarzyszeń ochrony zdrowia są opracowywane z rocznym wyprzedzeniem.

   Pragnę poinformować, że w założeniach programu opieki paliatywnej nad dziećmi przewiduje się między innymi:

   1. Zorganizowanie regionalnych specjalistycznych zespołów opieki paliatywnej usytuowanych w bliskości lub w obrębie wysokospecjalistycznego oddziału onkologii dziecięcej, w łączności z oddziałem, w którym leczone są dzieci z postępującymi, wymagającymi opieki paliatywnej schorzeniami. Organizacja tych jednostek oparta będzie na modelu Warszawskiego Hospicjum dla Dzieci. Ośrodek regionalny pełniłby rolę konsultacyjną, szkolącą dla satelitarnych zespołów pediatrycznych działających w oparciu o pediatrów i oddziały pediatryczne w terenie. Takie regionalne hospicja - zespoły opieki paliatywnej dla dzieci i młodocianych są tworzone w Lublinie, Gdańsku i Zabrzu w oparciu o oddziały onkologiczne dla dzieci.

   2. Rozwój opieki paliatywnej - hospicyjnej dla dzieci oprzeć na wielodyscyplinarnych zespołach dla dorosłych, które są już zorganizowane w wielu dużych i małych miastach; osoby z tych ośrodków wyrażające zgodę na opiekowanie się terminalnie chorymi, umierającymi dziećmi i młodocianymi winny być szkolone w regionalnych ośrodkach specjalistycznych. Niektóre z tych zespołów, jak np. zespoły wchodzące w skład Kliniki Opieki Paliatywnej w Poznaniu, posiadają bogate doświadczenie w opiece nad terminalnie chorymi dziećmi i młodocianymi.

   Na zakończenie uprzejmie informuję, że Zakład Opieki Paliatywnej jako część jednostki badawczo-rozwojowej, dla której minister zdrowia i opieki społecznej jest organem założycielskim, może liczyć na stałe dotacje budżetowe. Natomiast Warszawskie Hospicjum dla Dzieci jako oddział stowarzyszenia musi pamiętać, że dotacje ministra zdrowia i opieki społecznej nie mogą stanowić stałej gwarancji finansowej, bowiem istotą dotacji celowej jest jednorazowe lub parokrotne wspieranie inicjatyw, aby pomóc im się rozwinąć, a jednocześnie stworzyć przekonujące społecznie fakty o wartości i potrzebie istnienia tych inicjatyw. Niewątpliwie taką inicjatywą jest Warszawskie Hospicjum dla Dzieci. Jednakże dotacje ministra zdrowia i opieki społecznej wspierają przede wszystkim inicjatywy o charakterze ogólnopolskim, tworząc dla nich podstawy organizacyjne, a także finansowe, które mają być wspierane także w terenie za pośrednictwem władz lokalnych. Terenem działalności omawianego hospicjum jest woj. warszawskie i województwa ościenne. Z tego punktu widzenia działalnością hospicjum, jako niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej świadczącego określone usługi, powinny być zainteresowane władze tych województw.

   O wadze, jaką przykłada ministerstwo do opieki paliatywnej nad dziećmi i roli, jaką w procesie jej rozwoju odgrywa Warszawskie Hospicjum dla Dzieci, najlepiej świadczy fakt, że jest ono jedynym wśród szeregu innych stowarzyszeń prowadzących również opiekę domową nad dziećmi w terminalnym stadium nieuleczalnej choroby, którego działalność jest dofinansowywana z budżetu Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej,

   Podsekretarz stanu

   Jacek Antoni Piątkiewicz

   Warszawa, dnia 12 marca 1998 r.