Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie podjęcia przez rząd prac nad ustawą o rewitalizacji miast

   Z upoważnienia prezesa Rady Ministrów udzielam odpowiedzi na interpelację pana Ryszarda Brejzy, posła na Sejm RP, w sprawie konieczności podjęcia przez rząd prac nad ustawą o rewitalizacji miast.

   1. Potrzeba przedmiotowej regulacji prawnej jest niekwestionowana, gdyż wynika z oceny stanu istniejącej zabudowy miejskiej. O stanie tej zabudowy świadczy liczba 830 tys. mieszkańców w budynkach zakwalifikowanych do wyburzenia i 570 tys. mieszkańców w budynkach wymagających pilnej renowacji i modernizacji, co stanowi łącznie ok. 20% miejskich zasobów mieszkaniowych kraju. Są to na ogół mieszkania w starej zabudowie wzniesionej przed 1945 r. Na te potrzeby nakłada się, podniesiona w interpelacji pana posła Ryszarda Brejzy, konieczność technicznej odnowy i funkcjonalnego rozwoju osiedli mieszkaniowych budowanych w technologiach uprzemysłowionych od połowy lat 60. Skalę tych potrzeb szacować można na 1500 tys. mieszkańców, co razem z poprzednio wymienionymi potrzebami bilansuje się liczbą ok. 2900 tys. mieszkań. Wyznacza to obszar operacyjny przedmiotowej ustawy na nadchodzące lata.

   2. Polska nie posiada jeszcze doświadczeń w realizacji procesów renowacji i modernizacji starej zabudowy na znaczącą skalę. W okresie powojennym nie powstały w tym zakresie żadne regulacje prawne. O złożoności problemu świadczy m.in. i to, że próby legislacyjne podejmowane w tym zakresie przez kolejne rządy począwszy od lat 90. nie zakończyły się uchwaleniem stosownej ustawy. Do prób tych można zaliczyć opracowanie projektów ustaw:

   - o rozwoju i rehabilitacji miast (MGPiB - 1992 r.)

   - o inwestycjach miejskich (MGPiB - 1992 r.)

   - o rehabilitacji istniejących zasobów mieszkaniowych w ramach programowanych operacji rewitalizacji enklaw śródmiejskich (MGPiB - 1993 r.)

   - o rozwoju obszarów modernizacyjnych (MGPiB - 1993 r.)

   - o rehabilitacji zespołów zabudowy miejskiej (MGPiB - 1994 r.).

   Projekty te nie przeszły z wynikiem pozytywnym uzgodnień międzyresortowych, a głównymi problemami, przy rozwiązywaniu których trudno jest uzyskać kompromis, są kwestie związane z finansowaniem operacji renowacyjnych oraz z ingerencją w prawa właścicieli budynków oraz najemców lokali.

   3. Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podjął jednak ponownie tę problematykę. Podjęte aktualnie prace dotyczące przedmiotowej problematyki są kontynuacją prac zainicjowanych jeszcze przez Ministerstwo Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w roku 1995, a następnie przez sejmową Komisję Polityki Przestrzennej, Budowlanej i Mieszkaniowej, która wniosła do laski marszałkowskiej poselski projekt ustawy o renowacji i modernizacji obszarów zabudowanych, zresztą nie uchwalony ze względu na upływ kadencji Sejmu RP. Wykorzystując istniejące materiały, opracowano w Urzędzie Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast projekt ustawy oraz powołano międzyresortowy zespół konsultacyjny, w skład którego weszli również przedstawiciele samorządu terytorialnego.

   Główne założenia projektu ustawy przewidują:

   - realizację procesów renowacji i modernizacji zespołów zabudowy głównie poprze tzw. programowane operacje renowacyjne organizowane przez gminy na obszarach wyznaczonych na te cele w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego,

   - tworzenie programu operacji renowacyjnej w ścisłej konsultacji z mieszkańcami w sposób uwzględniający ich interesy,

   - opracowanie programu i koordynację operacji renowacyjnej siłami profesjonalnymi,

   - stworzenie systemu finansowania procesów renowacyjnych z udziałem środków publicznych (budżet państwa i budżety gmin).

   Zakłada się, że ustawa o renowacji i modernizacji obszarów zabudowanych, wzorowana na europejskich rozwiązaniach rewitalizacji dzielnic miejskich, stymulować ma programowane operacje renowacyjne w formie kompleksowych wieloaspektowych działań kojarzących obok celów podstawowych, którymi są cele przestrzenno-funkcjonalne, ochrony środowiska i mieszkaniowe, także cele kulturowe, społeczne i gospodarcze, a ponadto uwzględniających potrzeby ochrony wartości historycznych i zabytkowych, integracji społecznej i poprawy jakości życia mieszkańców, ich aktywizacji zawodowej oraz wzrostu zatrudnienia. To szerokie ujęcie celów programowanych operacji renowacyjnych sprawia, że przy użyciu tych samych instrumentów wspomagania wysiłku finansowego właścicieli nieruchomości środkami publicznymi i tych samych form organizacyjno-prawnych realizacji programu możliwe będzie dostosowanie do współczesnych wymagań cywilizacyjnych obszarów zabudowanych o różnej specyfice, tj. zarówno starych centrów miast historycznych, jak i względnie młodych osiedli mieszkaniowych budowanych w technologiach uprzemysłowionych.

   Przewiduję, że z początkiem przyszłego roku projekt ustawy zostanie skierowany na oficjalną ścieżkę legislacyjną. Oznacza to, że rząd skieruje projekt ustawy o renowacji i modernizacji obszarów zabudowanych do Sejmu RP w roku przyszłym.

   Prezes Urzędu Mieszkalnictwa

   Sławomir Najnigier

   Warszawa, dnia 7 grudnia 1998 r.