Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie niewystarczającego wsparcia finansowego na usuwanie skutków powodzi dla gmin dotkniętych powodzią w 1997 r. na przykładzie gminy Podgórzyn

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z pismem pana marszałka z dnia 18 stycznia 2000 r., znak: SPS-0202-2102/00, przy którym załączono interpelację pana posła Ryszarda Matusiaka z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie niewystarczającego wsparcia finansowego usuwania skutków powodzi dla gmin na przykładzie gminy Podgórzyn, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, przedstawiam następującą informację.

   W latach 1997-1999 na usuwanie skutków powodzi przeznaczono kwotę ok. 6,5 mld zł, w tym jednostki samorządu terytorialnego otrzymały na odbudowę i modernizację infrastruktury komunalnej ponad 1,5 mld zł. Programem w tym zakresie objęto 828 jednostek samorządu terytorialnego dotkniętych powodzią w 1997 i 1998 r. (658 gmin i 170 powiatów), umieszczonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 maja 1999 r. w sprawie ustalenia wykazu gmin, powiatów i województw, na obszarze których wystąpiła powódź, oraz szczegółowych zasad udzielania i sposobu rozliczania dotacji celowych dla tych gmin, powiatów i województw, przeznaczonych na dofinansowanie bieżących zadań własnych związanych z usuwaniem skutków powodzi (DzU nr 42, poz. 424). Przyznanie tych środków pozwoliło 140 jednostkom samorządu terytorialnego pokryć w całości poniesione straty (wśród nich jest również wymieniona w interpelacji gmina Podgórzyn) oraz ok. 300 jednostkom na pokrycie strat w granicach od 50-80%.

   Środki te pochodziły z rezerwy celowej budżetu państwa na usuwanie skutków powodzi oraz innych źródeł (m.in. Narodowego i Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, PHARE).

   Gmina Podgórzyn w wyniku powodzi poniosła straty w infrastrukturze komunalnej oszacowane na kwotę 2 337 000 zł. Łączne dofinansowanie przekazane z budżetu państwa i źródeł pozabudżetowych wyniosło ogółem 3 523 287 zł. Mając na względzie dotychczasowe wsparcie finansowe zadań uznanych przez władze Podgórzyna za najistotniejsze, uwagi o niewystarczającym wsparciu finansowym tej właśnie gminy nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości.

   Warto także nadmienić, że gmina Podgórzyn otrzymała pomoc w ramach projektu Banku Światowego ˝Likwidacja skutków powodzi˝ w formie dofinansowania budowy wodociągu i odbudowy mostów w wysokości 1 358 350 zł. Finansowanie inwestycji z tego źródła uzależnione jest w dużej mierze od sprawności działania samorządu. Warunkiem koniecznym uruchomienia kolejnych kwot dotacji jest rozliczenie się gminy z poprzednich transz dotacji. Do chwili obecnej gmina Podgórzyn rozliczyła zaledwie 16% pierwszej transzy.

   Pragnę poinformować pana marszałka, że rząd Rzeczypospolitej Polskiej traktuje działania na rzecz usuwania skutków powodzi priorytetowo. Zważywszy jednak, że środki przeznaczone w budżecie państwa na ten cel w 2000 r. są ponad 40% niższe od ubiegłorocznych, pokrycie wszystkich potrzeb zgłaszanych przez gminy będzie w bieżącym roku niemożliwe. Wniosek każdej gminy rozpatrywany jest z wielką starannością, a przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu dotacji brane są pod uwagę zarówno względy społeczne, jak i efektywność wykorzystania otrzymanych dotychczas środków.

   Korzystając z okazji, uprzejmie informuję pana marszałka, że oprócz programu odbudowy i modernizacji infrastruktury komunalnej gmin dotkniętych skutkami powodzi, rząd finansuje z budżetu państwa i kredytów zaciągniętych w Banku Światowym, Europejskim Banku Inwestycyjnym oraz Banku Rozwoju Rady Europy szereg innych programów szczegółowych, związanych z usuwaniem skutków i zabezpieczeniem kraju przed klęską powodzi, w takich dziedzinach, jak:

   - Odbudowa i modernizacja wałów przeciwpowodziowych oraz innych urządzeń mielioracji wodnych podstawowych. Do końca 1999 r. przeznaczono na jego realizację 730 mln zł;

   - Budowa systemu osłony przeciwpowodziowej i ograniczenia zagrożenia. Na sfinansowanie tego programu wydatkowano dotychczas 174 mln zł. Środki te przeznaczone są na:

   a) planowanie osłony przeciwpowodziowej zlewni Wisły i Odry,

   b) monitorowanie, prognozowanie i ostrzeganie w ramach Systemu Monitoringu i Osłony Kraju (SMOK) budowa i uruchomienie telemetrycznej sieci pomiarowej,

   c) odbudowa i modernizacja budowli i urządzeń hydrotechnicznych (polder ˝Buków˝, zbiorniki Czaniec, Tresna, Stronie Śląskie, Mirsk),

   d) tworzenie systemu działań w zakresie prewencji i ograniczania ryzyka powodzi;

   - Odbudowa i modernizacja zniszczonej przez powódź infrastruktury kolejowej i drogowej. Na realizację tego programu przekazano do końca 1999 r. ponad 500 mln zł;

   - Remont i odbudowa obiektów użyteczności publicznej (służby zdrowia, oświaty, kultury, sportu i turystyki). Do końca 1999 r. wydatkowano na ten cel ponad 800 mln zł;

   - Odbudowa i modernizacja obiektów hydrotechnicznych (między innymi budowa zbiorników wodnych ˝Topola˝ i ˝Kozielno˝ na Nysie Łużyckiej i kanału ulgi dla Opola). Na realizację tego programu przeznaczono do końca 1999 r. ponad 386 mln zł;

   - Pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw, które ucierpiały w wyniku powodzi w 1997 r., finansowana z kredytu hipotecznego Banku Światowego, środków Ministerstwa Gospodarki. Udzielono 586 kredytów na kwotę 126 mln zł, wysokość dofinansowania wyniosła ok. 47 mln zł. Pożyczki umarzalne dla przedsiębiorstw z byłych województw: wrocławskiego, wałbrzyskiego, opolskiego i katowickiego (łączna kwota pożyczek udzielonych w latach 1997-1999 wyniosła ponad 39 mln zł.;

   - Pomoc w odbudowie i modernizacji zasobów gospodarki mieszkaniowej. Z kredytów preferencyjnych skorzystało do końca 1999 r. ok. 16 tys. powodzian. Łączna kwota udzielonych kredytów wyniosła blisko 400 mln zł. Przeprowadzono akcję osuszania mieszkań i budynków mieszkalnych (zakupiono 10 tys. urządzeń do osuszania, wypłacono zasiłek opałowy w wysokości 400 zł dla ok. 50 tys. rodzin);

   - Pomoc bezpośrednia dla rolników w postaci tzw. preferencyjnych kredytów klęskowych na odtworzenie zdolności produkcyjnych gospodarstw rolnych. Łączna wartość przyznanych kredytów wyniosła 175 mln zł.

   Przedstawiając powyższą informację, obrazującą działania rządu w dziedzinie odbudowy rejonów dotkniętych skutkami powodzi, pragnę jednocześnie zapewnić, że pomoc dla gmin będzie nadal systematycznie udzielana, w miarę posiadanych środków na ten cel.

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Jerzy Widzyk

   Warszawa, dnia 24 lutego 2000 r.