Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie usuwania szkód powodziowych w urządzeniach melioracji podstawowych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację posłów Władysława Raka i Bronisławy Kowalskiej z dnia 9 czerwca 1999 r., znak L.dz./BP/211/99, w sprawie usuwania szkód powodziowych w urządzeniach melioracji podstawowych w woj. dolnośląskim przedstawiam, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, wyjaśnienia w tej sprawie.

   Powodzie ostatnich dwóch lat, katastrofalne w skutkach, objęły swym zasięgiem 29 byłych województw, wyrządzając szkody w dolinach rzek głównie Polski południowej i centralnej. Zniszczeniu uległy urządzenia wchodzące w skład systemów zabezpieczających doliny rzek przed wielkimi wodami (wały, budowle wodne). W wyniku powodzi na urządzeniach melioracji wodnych nastąpiło:

   - całkowite przerwanie wałów na odcinkach o łącznej długości ok. 35 km,

   - częściowe ubytki w korpusach wałów na odcinkach o łącznej długości ok. 350 km,

   - osłabienie w wyniku silnej filtracji wałów na odcinkach o łącznej długości blisko 510 km,

   - uszkodzenie koryta cieków na odcinku o łącznej długości ok. 3000 km.

   Wielkość strat w urządzeniach melioracji wodnych wyrządzonych przez powodzie oszacowano na około 704 mln zł (w cenach 1997 r.), w tym w urządzeniach melioracji podstawowych - na kwotę 667 mln zł i w urządzeniach melioracji wodnych szczegółowych - na kwotę 37 mln zł. W 1997 r. z budżetu państwa przeznaczono 137 mln zł na usuwanie skutków powodzi w urządzeniach melioracji wodnych podstawowych. Najgroźniejsze szkody powodziowe powstałe w 1997 r. w majątku gospodarki wodnej, m.in. uszkodzenie, przerwanie lub zniszczenie wałów budowli o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa terenów dotkniętych powodzią, zostały usunięte na koniec grudnia 1997 r. w ponad 96%.

   Powódź z 1998 r., jakkolwiek nieporównywalnie mniejsza w rozmiarach i zniszczeniach w porównaniu do tej z 1997 r., pozostawiła po sobie ponownie zniszczenia w urządzeniach melioracji wodnych podstawowych, szczegółowych. Na dzień 31 grudnia 1998 r. na remont i modernizację urządzeń melioracji wodnych wykorzystano środki w wysokości 274 877 tys. zł. W ramach tych środków służby wodno-melioracyjne wykonały m.in.:

   - naprawę koryt rzek na długości ok. 697 km,

   - naprawę i modernizację wałów na długości 261 km,

   - naprawę siedmiu stacji pomp o wydatku 9,29 m3/sek.,

   - naprawę i zmodernizowanie 26,3 km dróg przywałowych,

   - naprawiono uszkodzenia w dwóch zbiornikach wodnych o pojemności 11,5 mln m3.

   Środki na realizację prac związanych z usuwaniem skutków powodzi w urządzeniach melioracji wodnych podstawowych na dzień 31 maja 1999 r. w ramach programu działań doraźnych Narodowego Programu Odbudowy i Modernizacji pozwoliły zrealizować następujące zadania:

   - remont lub modernizacja 324,5 km wałów (poniesione nakłady w wysokości ponad 232 mln zł),

   - remont 44 obiektów hydrotechnicznych na kwotę ok. 83 mln zł,

   - udrożnienie i przywracanie koryt rzecznych - 352,6 km (poniesione nakłady w wysokości 61,5 mln zł).

   Ranga i znaczenie odbudowy i modernizacji urządzeń ochrony przeciwpowodziowej (wały, śluzy, jazy, zapory, suche zbiorniki przeciwpowodziowe) znalazły wyraz w opracowaniu przez resorty rolnictwa i gospodarki żywnościowej, ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa projektów inwestycyjnych i harmonogramów ich realizacji w tej dziedzinie.

   Na przełomie lat 1997 i 1998 rząd Rzeczypospolitej Polskiej zaciągnął pożyczkę w Europejskim Banku Inwestycyjnym z przeznaczeniem na sfinansowanie usuwania szkód powodziowych, w tym powstałych w urządzeniach melioracji wodnych tworzących systemy zabezpieczenia dolin rzecznych przed powodziami.

   W 1998 r. zgodnie z potrzebami finansowymi zgłoszonymi przez byłych wojewodów obecnego woj. dolnośląskiego na zadania związane z odbudową i modernizacją urządzeń melioracji wodnych podstawowych zostały przekazane środki z budżetu państwa i z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) w wysokości 67 300 tys. zł. W roku bieżącym w rezerwie celowej na zadania w zakresie usuwania skutków powodzi w urządzeniach melioracji podstawowych przewidziano ogółem 342 393 tys. zł, w tym dla woj. dolnośląskiego 59 511 tys. zł. W marcu, a następnie w maju br. po przyjęciu przez Radę Ministrów 27 kwietnia 1999 r. ˝Propozycji podziału środków rezerwy celowej na 1999 r. i zaangażowania pozostałych źródeł finansowych na usuwanie skutków powodzi˝ Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej zostało poinformowane o zabezpieczeniu na rok 1999 środków budżetowych towarzyszących kredytowi z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (42 2177 tys. zł) w wysokości 68 500 tys. zł na usuwanie skutków powodzi w urządzeniach melioracji wodnych podstawowych. Ministerstwo w kwietniu br. wystąpiło o uruchomienie części tych środków oraz nierozdysponowanej w 1998 r. II transzy środków z kredytu EBI, w tym dla woj. dolnośląskiego na kwotę 10 735,6 tys. zł. W maju br. zwróciłem się do ministra finansów o przekazanie tej kwoty. Do chwili obecnej wystąpiłem z wnioskiem do ministra finansów o uruchomienie środków finansowych na powyższe cele na kwotę 86 816 tys. zł, w tym przewidziane są również środki dla woj. dolnośląskiego w wysokości 21 694 tys. zł.

   Mając na uwadze potrzeby finansowe w zakresie odbudowy terenów popowodziowych, w dniu 16 kwietnia br. rząd Rzeczypospolitej Polskiej podpisał ramową umowę pożyczki z Funduszem Rozwoju Społecznego Rady Europy na współfinansowanie zadań w dziedzinie:

   1) usuwania skutków powodzi w urządzeniach melioracji wodnych podstawowych (w tym wałów przeciwpowodziowych), z czego dla woj. dolnośląskiego przypada 20 421 tys. zł środków (pożyczka i budżet państwa);

   2) odbudowy i modernizacji obiektów gospodarki wodnej, w tym dla woj. dolnośląskiego przeznaczono 31 693 tys. zł;

   3) usuwania skutków powodzi w obiektach służby zdrowia, w tym dla woj. dolnośląskiego - 35 419,9 tys. zł.

   Wojewoda dolnośląski w ostatnich dniach wystąpił z wnioskiem o przekazanie pierwszej transzy środków pożyczki z Funduszu Rozwoju Społecznego Rady Europy oraz środków towarzyszących z budżetu państwa.

   Wyrażam nadzieję, że powyższe informacje w sposób dostateczny wyjaśniają wielkość dofinansowania prac w zakresie melioracji podstawowych.

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Jerzy Widzyk

   Warszawa, dnia 26 lipca 1999 r.