Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zagrożenia zorganizowaną przestępczością na przykładzie woj. kujawsko-pomorskiego

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji nr 2764 posła na Sejm RP pana Bogdana Lewandowskiego w sprawie zagrożenia przestępczością zorganizowaną na przykładzie woj. kujawsko-pomorskiego, przedkładam poniższe wyjaśnienia.

   Procesy ustrojowe oraz społeczno-gospodarcze, jakie zaszły w ostatnich latach, spowodowały wzrost przestępczości przy jednoczesnej zmianie w charakterze dokonywanych przestępstw. Pojawiły się m.in. nowe, bardziej wyrafinowane w swych przejawach formy przestępczości zorganizowanej, wkraczające na nowe obszary.

   Z samej swojej istoty przestępczość zorganizowana jest szczególnie niebezpieczna, ponieważ uderza ona i niszczy struktury państwowe, zastępując je własnymi, budowanymi na podstawie swoiście pojmowanego ˝kodeksu moralnego˝.

   Analiza spraw operacyjnych i procesowych prowadzonych przez pion do walki z przestępczością zorganizowaną KGP wykazała, że główne tendencje i trendy w przestępczości zorganizowanej to:

   - wzajemne przenikanie się różnych kategorii przestępstw w ramach jednej grupy, a przedmiot zainteresowania grupy jest uzależniony od koniunktury rynkowej, kontaktów i możliwości osobowych i finansowych grupy;

   - doskonalenie metod działania, szczególnie w zakresie przestępczości gospodarczej, i angażowanie się grup w przedsięwzięcia na rynku finansowym, mające na celu uzyskanie wielkich zysków poprzez:

     - wyłudzanie nienależnego zwrotu podatku VAT z urzędów skarbowych,

     - wyłudzanie wszelskiego rodzaju kredytów, w tym głównie leasingowych,

     - nielegalny obrót paliwami czy towarami elektronicznymi i powodowanie przez to znacznych uszczupleń celno-podatkowych, organizowanie procederu przemytu towarów, przede wszystkim w postaci papierosów i alkoholu oraz kradzionych samochodów i wiążący się z tym wzrost zagrożenia zwiększeniem wpływów grup przestępczych w kręgach polityki oraz administracji rządowej i terenowej. W działaniach tych bezwzględnie wykorzystywane są luki w prawie, opieszałość legislacyjna państwa, niski poziom wiedzy prawnej urzędników, niespójność przepisów prawnych, ograniczenia w dostępie organów ścigania do tajemnicy bankowej i skarbowej, wydłużające się okresy wyczekiwania na podjęcie kontroli podmiotów gospodarczych, obrót bezgotówkowy umożliwiający szybki transfer pieniędzy za granicę, trudności w uzyskaniu od centralnych urzędów jednoznacznych interpretacji przepisów prawnych;

   - legalizowanie środków pieniężnych poprzez ich ˝pranie˝ przy wykorzystaniu szeroko pojętego sektora finansowego, w czym ułatwienie stanowi:

     - postępująca integracja polskich systemów rozliczeń bezgotówkowych z już funkcjonującymi w rozwiniętych sektorach finansowych państw europejskich;

     - stały rozwój w Polsce zagranicznego sektora bankowego i ubezpieczeniowego, zwłaszcza w zakresie zwiększania liczby świadczonych usług;

     - powstanie nowych instytucji finansowych ułatwiających legalizację środków pieniężnych niewiadomego pochodzenia;

     - funkcjonowanie w międzynarodowym obrocie gospodarczym różnego rodzaju firm zarejestrowanych w tzw. rajach podatkowych;

   - wzrost poziomu agresji w działaniach grup (egzekucje, porwania, tortury, akty terroru kryminalnego) wynikający z zaostrzającej się rywalizacji grup o sfery wpływów, co ma m.in. związek z działaniami policji i wyeliminowaniem części dotychczas wiodących liderów zorganizowanego świata przestępczego;

   - coraz silniejszy trend umiędzynarodawiania grup i zwiększania terenów kontrolowanych przez poszczególne grupy;

   - wzrost zainteresowania grup najnowszymi rozwiązaniami z zakresu informatyzacji, który stwarza potencjalne zagrożenie wzrostem przestępczości w zakresie przestępstw przy użyciu kart kredytowych i Internetu.

   Dla pomnażania swoich zysków zorganizowane grupy wchodzą w porozumienie z organami władzy, zarówno administracji rządowej, jak i samorządowej. Pomocni są tu również angażowani doradcy finansowi i inwestycyjni, prawnicy, specjaliści z zakresu informatyki czy chemii, którzy sami niekiedy zostają członkami organizacji przestępczych.

   Mimo istniejących trudności, m.in. dzięki wprowadzonym w ostatnich latach zmianom w ustawodawstwie, stanowiącym podstawę pracy organów ścigania, wzrasta stan rozpoznania grup przestępczych, a co za tym idzie - liczba przekazanych do dyspozycji prokuratur i sądów członków grup przestępczych oraz grup całkowicie lub częściowo zneutralizowanych. Potwierdza to chociażby fakt aresztowania bossów świata przestępczego, takich jak ˝Oczko˝ ze Szczecina, ˝Krakowiak˝ z Katowic, ˝Dziad˝ z Warszawy.

   Według wiedzy zgromadzonej przez pion dw. z PZ KGP, na terenie woj. kujawsko-pomorskiego funkcjonuje na dzień dzisiejszy 20 rozpoznanych grup przestępczych, które zajmują się w głównej mierze przemytem spirytusu i wyrobów tytoniowych oraz dystrybucją nar-kotyków, wyłudzeniami kredytów i towarów. Mimo kilku spektakularnych i nagłośnionych przez prasę aktów przestępstw typowo kryminalnych (7 zdarzeń z wykorzystaniem materiałów i urządzeń wybuchowych do dnia 19 listopada 1999 r.), charakteryzujących się znaczną brutalnością, stwierdzić należy, że woj. kujawsko-pomorskie zaliczyć można do obszarów o średnim zagrożeniu (9 miejsce w skali kraju). Działania funkcjonariuszy wydziału dw. z PZ KWP w Bydgoszczy doprowadziły w ostatnim czasie do zatrzymania kilku osób podejrzanych o popełnianie aktów terroru kryminalnego z wykorzystaniem materiałów i urządzeń wybuchowych. Podczas przeprowadzonych przeszukań zabezpieczono wiele jednostek broni palnej, amunicję oraz plastyczny materiał wybuchowy. Te i inne działania doprowadziły do wyeliminowania przedmiotowych zdarzeń w październiku br. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że tendencja ta zostanie utrzymana.

   Jednocześnie informuję pana posła, że są opracowywane dwa dokumenty, tj. Krajowy program zwalczania przestępczości oraz Rządowy program poprawy bezpieczeństwa obywateli. Ich wdrożenie, po przyjęciu przez rząd, powinno przynieść w krótkim czasie odczuwalną poprawę stanu bezpieczeństwa obywateli.

   Z poważaniem

   Minister

   Marek Biernacki

   Warszawa, dnia 10 grudnia 1999 r.