Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie podwyżek rent i emerytur

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo z dnia 31 marca br., znak: SPS-0202-3651/00, przy którym zechciał pan marszałek przesłać interpelację posła Władysława Skrzypka dotyczącą podwyżek emerytur i rent, pragnę uprzejmie przedstawić, co następuje:

   Zasady waloryzacji emerytur i rent w roku 1999 i w latach następnych regulują przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 162, poz. 1118). Art. 88 ust. 2 tej ustawy określa, że przy ustalaniu wysokości zwaloryzowanych emerytur i rent - wskaźnik wzrostu nominalnego przeciętnej emerytury i renty nie może być niższy niż prognozowany na dany rok średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych powiększony:

   1) w latach 1999-2000 o 15% różnicy pomiędzy prognozowanym na dany rok średniorocznym wskaźnikiem przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej a prognozowanym na dany rok średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych, jeśli prognozowany na dany rok średnioroczny wskaźnik przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej jest wyższy niż prognozowany na dany rok średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych,

   2) w roku 2001 i w latach następnych o 20% różnicy, o której mowa w pkt. 1.

   Zgodnie z art. 89 powołanej wyżej ustawy - jeżeli wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych powiększony stosownie do art. 88 ust. 2 wynosi:

   1) co najmniej 110% - emerytury i renty waloryzuje się od dnia 1 marca i od dnia 1 września,

   2) mniej niż 110% - emerytury i renty waloryzuje się od dnia 1 czerwca .

   Zgodnie z art. 93 powołanej wyżej ustawy w ustawie budżetowej na dany rok ustala się:

   - wskaźnik nominalnego wzrostu emerytur i rent, co najmniej w wysokości wynikającej z art. 88 ust. 2,

   - wskaźnik realnej przeciętnej emerytury i renty brutto w odniesieniu do średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem,

   - średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów oraz ogółem,

   - średnioroczny wskaźnik przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej,

   - wskaźnik waloryzacji emerytur i rent.

   Ustawa budżetowa na 2000 r. z dnia 21 stycznia br. (DzU nr 7, poz. 85) ustaliła wskaźnik waloryzacji emerytur i rent od 1 czerwca 2000 r. w wysokości 104,3%. Parlament, przyjmując taki wskaźnik, kierował się prognozowanym średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, który założono na poziomie 105,7% oraz prognozowanym średniorocznym wskaźnikiem wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, który założono na poziomie 107,7%. Różnica między tymi dwoma wskaźnikami wynosi 2 punkty procentowe. 15% od tego to 0,3%, o które mają realnie wzrosnąć w br. emerytury i renty. Emerytury i renty od 1 czerwca br. zostaną podwyższone wskaźnikiem 104,3%, ale efekty tej podwyżki połączone ze skutkami ubiegłorocznej waloryzacji spowodują nominalny wzrost przeciętnej emerytury i renty w 2000 r. o 6%.

   Gdyby się jednak okazało, że realny wzrost emerytur i rent w br. był niższy niż założono, w myśl art. 90 powołanej wyżej ustawy - do podwyżki waloryzacyjnej w 2001 r. dołączone byłoby jednorazowe wyrównanie wraz z odpowiednio korektą wskaźnika następnej waloryzacji.

   Odnośnie do pytania o to, czy rząd zamierza przyspieszyć termin waloryzacji emerytur i rent, aby wyrównać emerytom i rencistom straty spowodowane wzrostem inflacji w styczniu i lutym br., pragnę podkreślić, że założeniem obecnej formuły waloryzacji jest gwarancja takiego podwyższania emerytur i rent, aby nie traciły one swej siły nabywczej w relacji do wzrostu kosztów utrzymania. Podwyżki świadczeń w wyniku waloryzacji mają uchronić świadczenia przed dewaluacją ich wartości.

   Należy jednak zaznaczyć, że w aktualnych realiach społeczno-gospodarczych kraju możliwości kształtowania poziomu emerytur i rent zależą ściśle od poziomu wynagrodzeń oraz relacji pomiędzy liczbą emerytów i rencistów a liczbą osób czynnych zawodowo. Wynika to z faktu, że środki na wypłatę emerytur i rent pochodzą ze składek na ubezpieczenia społeczne odprowadzanych od dochodów osób aktualnie pracujących. Im większa dynamika wzrostu płac i większa liczba osób pracujących (mniejsze bezrobocie), tym większe są możliwości podwyższania świadczeń emerytalno-rentowych.

   Niezależnie od powyższego terminy, w jakich przeprowadzana jest waloryzacja, są ściśle określone przepisem art. 89 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym nie widzę możliwości przyspieszenia terminu waloryzacji emerytur i rent w bieżącym roku.

   Sekretarz stanu

   Ewa Lewicka

   Warszawa, dnia 5 kwietnia 2000 r.