Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie polityki państwa wobec problemu organizmów i żywności modyfikowanych genetycznie

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo z dnia 26 września 2000 r., znak SPS-0202-4714/00, dotyczące interpelacji pani poseł Izabelli Sierakowskiej w sprawie polityki państwa wobec problemu organizmów i żywności genetycznie zmodyfikowanej (GMO) przedkładam następujące wyjaśnienia.

   1. W chwili obecnej kwestia organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO) nie jest jeszcze w pełni uregulowana. Prawodawstwo opiera się głównie na art. 37a ustawy o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska (DzU z 1997 r. nr 133, poz. 885, ze zm.) oraz akcie wykonawczym do ww. ustawy, rozporządzeniu ministra ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa z dnia 8 października 1999 r. w sprawie organizmów genetycznie zmodyfikowanych.

   W Ministerstwie Środowiska powstał projekt ustawy o organizmach zmodyfikowanych genetycznie (GMO), który wkrótce będzie rozpatrywany przez KSRM, a następnie przez KERM oraz Radę Ministrów, aby jeszcze w tym roku został skierowany do Sejmu RP. Przepisy niniejszego projektu ustawy ściśle uwzględniają sprawy związane z zamkniętym użyciem GMO, zamierzonym uwalnianiem GMO do środowiska, w celach innych niż wprowadzanie do obrotu, wprowadzaniem do obrotu produktów GMO, wywozem za granicę i tranzytem produktów GMO, organizacją, zasadami i zakresem działania organów administracji rządowej właściwych ds. GMO.

   2. Badania nad organizmami genetycznie zmodyfikowanymi prowadzą w Polsce krajowe i zagraniczne firmy. Najważniejszymi polskimi jednostkami, w których prowadzone są prace, są: Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Akademia Rolnicza w Poznaniu, Akademia Rolnicza we Wrocławiu. Zagraniczne jednostki to m.in. Aventis Crop Science, Novartis, Monsanto, KWS. BAdania te są o tyle ważne, iż należy poznać zachowanie się roślin zmienionych genetycznie w naszym klimacie i na naszych glebach.

   Opinie ekspertów w zakresie żywności pochodzącej z roślin transgenicznych są podzielone. Jedni twierdzą, że jest ona o wiele bardziej bezpieczna od tradycyjnej, chociażby dlatego, że bardzo dokładnie bada się ją zarówno pod kątem wpływu na zdrowie człowieka, jak i na środowisko naturalne. Ponadto wprowadzanie ulepszonych genetycznie odmian, odpornych na choroby i szkodniki, ograniczy chemizację rolnictwa, co spowolni proces degradacji środowiska. Drudzy natomiast uważają, że wprowadzenie do środowiska nowych organizmów może naruszyć jego równowagę biologiczną. Na podkreślenie zasługuje fakt, że wszelkie doświadczenia prowadzone w Polsce z organizmami genetycznie zmodyfikowanymi, polegające na zamierzonym ich uwalnianiu do środowiska odbywają się pod ścisłą kontrolą. Można zatem twierdzić, iż nie ma niebezpieczeństwa, niekontrolowanego rozprzestrzenienia się GMO w środowisku. Wobec tak daleko posuniętych zabezpieczeń zasadne wydaje się prowadzenie eksperymentów z roślinami transgenicznymi w Polsce, co uregulowane jest również we wspomnianym wcześniej art. 37a ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.

   3. W świetle obecnie obowiązujących przepisów o organizmach genetycznie zmodyfikowanych ˝na opakowaniu produktu, którego niektóre składniki stanowią organizmy genetycznie zmodyfikowane albo ich części, obok nazwy składnika należy umieścić, w kolorze kontrastowym do koloru opakowania, napis ˝genetycznie zmodyfikowany˝ lub zaznaczyć gwiazdką (*)...˝. Natomiast sankcje karne w przypadku niestosowania się do tych przepisów nie są określone.

   W myśl projektu ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych produkt GMO musi być dokładnie oznaczony, mówi o tym art. 44. Oznakowanie powinno zawierać m.in. informacje dotyczące: nazwy produktu, nazwiska lub nazwy producenta lub importera, przewidywanego obszaru stosowania produktu, informacje dotyczące magazynowania, środków, jakie powinny być podjęte w przypadku niezamierzonego uwolnienia GMO do środowiska.

   Natomiast produkt GMO będący środkiem spożywczym będzie oznaczony zgodnie z propozycjami zawartymi w projekcie ustawy o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia, przygotowanym przez Ministerstwo Zdrowia.

   Nieprzestrzeganie przepisów w zakresie oznakowania produktu GMO grozi odpowiednimi sankcjami karnymi, które zawiera projekt ustawy o GMO.

   Ponadto w projekcie ustawy o organizmach zmodyfikowanych genetycznie znajduje się zapis mówiący o tym, że kontroli produktu GMO może dokonywać odpowiednia jednostka naukowa określona jako: ˝jednostka organizacyjna upoważniona do przeprowadzania badań i wydawania opinii w zakresie GMO˝. Po wejściu w życie ustawy o GMO problem kontroli produktu związanej również z jego właściwym oznaczeniem będzie uregulowany.

   4. Po wejściu w życie ustawy o GMO ściśle uregulowane będą sprawy uwalniania do środowiska GMO, wprowadzania do obrotu produktu GMO, jak również importu, wywozu za granicę i tranzytu produktów GMO. W sprawach importu, wywozu za granicę i tranzytu przewiduje się ścisłą współpracę inspektora ds. GMO z prezesem Głównego Urzędu Ceł.

   Nieprzestrzeganie przepisów w tym zakresie wiąże się z odpowiedzialnością karną; sankcje określono w projekcie ustawy o GMO.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Janusz Radziejowski

   Warszawa, dnia 18 października 2000 r.