Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie polityki Komisji Majątkowej w stosunku do roszczeń kościołów na przykładzie woj. podkarpackiego

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji nr 5495 posła na Sejm RP pana Andrzeja Zapałowskiego w sprawie polityki Komisji Majątkowej w stosunku do roszczeń kościołów na przykładzie woj. podkarpackiego, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, przedkładam poniższe wyjaśnienia. Realizowana przez Komisję Majątkową regulacja spraw majątkowych Kościoła katolickiego stanowi element budowania prawidłowych stosunków między państwem a Kościołem katolickim.

   Komisja Majątkowa została powołana ustawą z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (DzU nr 29, poz. 154). Jest ona organem orzekającym, złożonym, na zasadzie parytetu, z przedstawicieli strony kościelnej i strony rządowej, niezależnym w zakresie orzecznictwa od organów administracji rządowej. Nie ˝podlega˝ również ministrowi spraw wewnętrznych i administracji.

   Komisja orzeka na podstawie przepisów cytowanej ustawy, a jej zadaniem jest prowadzenie postępowań regulacyjnych na wniosek kościelnych osób prawnych. Stąd też nie jest ona upoważniona do oceny sposobu użytkowania przez osoby prawne Kościoła katolickiego odzyskiwanych nieruchomości. Sposób użytkowania jest sprawą właściciela nieruchomości. Zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego ˝w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, a w szczególności pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą˝.

   Nieodłącznym atrybutem prawa własności jest oczywiście uprawnienie właściciela do wynajmowania i wydzierżawiania przedmiotu własności. W związku z powyższym Komisja Majątkowa nie gromadzi i nie posiada informacji o sposobie użytkowania przez kościelne osoby prawne obrządku greckokatolickiego odzyskanych nieruchomości.

   Przejęcie przez skarb państwa nieruchomości pounickich, objętych wnioskami do Komisji Majątkowej, w większości przypadków nastąpiło na podstawie dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejęciu na własność państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (DzU nr 59, poz. 318 ze zm.). Obrządek greckokatolicki (bizantyńsko-ukraiński) Kościoła katolickiego zgłosił do Komisji Majątkowej 51 wniosków o wszczęcie postępowań regulacyjnych: 24 dotyczyły terenu miasta Przemyśla, pozostałe obejmowały roszczenia o zwrot około 3000 ha gruntów rolnych i leśnych oraz 33 działek zabudowanych budynkami cerkwi i kaplic.

   W wyniku przeprowadzonych przez Komisję Majątkową postępowań regulacyjnych dotyczących terenu miasta Przemyśla przywrócono na rzecz osób prawnych obrządku greckokatolickiego m.in. własność:

   - nieruchomości położonej przy ul. Kasprowicza 5, użytkowanej dotychczas przez Dom Dziecka,

   - nieruchomości przy ul. PCK 10 (dawny kościół i klasztor Bazylianów), użytkowanej przez Wojewódzkie Archiwum w Przemyślu,

   - nieruchomości przy ul. Basztowej 13 (dawne Wyższe Seminarium Duchowne), użytkowanej przez Liceum Ogólnokształcące nr 2 w Przemyślu,

   - nieruchomości przy ul. Czackiego 3 (dawny Pałac Biskupi), użytkowanej dotychczas przez Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej,

   - nieruchomości przy ul. Św. Jana 32, użytkowanej uprzednio przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną.

   Co do pozostałych 13 nieruchomości położonych na terenie miasta Przemyśla prowadzone są rokowania ugodowe, zmierzające do ich kompleksowego uregulowania.

   Rokowaniami tymi objęta jest również sprawa wniosku Archidiecezji Przemysko-Warszawskiej obrządku greckokatolickiego o przywrócenie własności nieruchomości położonej w Przemyślu przy ul. Basztowej 34, użytkowanej przez Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 1 w Przemyślu. Ostatnia rozprawa odbyła się 5 grudnia 2000 r. Obecnie strony zostały zobowiązane do przeprowadzenia negocjacji ugodowych i do powiadomienia komisji o ich wynikach w terminie do 28 lutego br.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Marek Naglewski

   Warszawa, dnia 6 lutego 2001 r.