Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie możliwości zaliczania ochotniczego przeszkolenia wojskowego studentów wyższych uczelni cywilnych w ramach Legii Akademickiej do służby wojskowej po studiach

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na ponowną interpelację pana posła Zbigniewa Szymańskiego w sprawie możliwości zaliczania ochotniczego przeszkolenia wojskowego studentów wyższych uczelni cywilnych w ramach Legii Akademickiej do służby wojskowej po studiach (4573p), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Pragnę zapewnić pana marszałka, iż w pełni zdaję sobie sprawę z wagi problemów poruszonych przez pana posła Z. Szymańskiego. Nie są mi obce obawy młodzieży akademickiej związane z ich perspektywami zawodowymi w związku z coraz trudniejszą sytuacją na rynku pracy. Jednakże, podejmując decyzję odnośnie do szkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, muszę uwzględniać przede wszystkim potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zwłaszcza w kontekście tego, że w br. liczba absolwentów, którzy ochotniczo zgłosili się w celu odbycia przeszkolenia wojskowego, pokryła roczne zapotrzebowanie na oficerów rezerwy jedynie w 24%. W związku z tym ochotnicze przeszkolenie studentów w ramach Legii Akademickiej nie może stanowić alternatywy dla obecnych form kształcenia oficerów rezerwy. Tym bardziej że nierealne jest przygotowanie w ten sposób na właściwym poziomie merytorycznym oficerów rezerwy dowódców i oficerów rezerwy specjalistów.

   Dlatego też zaproponowana przez pana posła Z. Szymańskiego zmiana rozporządzenia ministra obrony narodowej z dnia 22 czerwca 1992 r. w sprawie zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego (DzU nr 56, poz. 277 z późn. zm.), mająca na celu zaliczanie ochotniczego przeszkolenia studentów do służby wojskowej, nie może zostać wprowadzona w obecnych warunkach prawnych, organizacyjnych i ekonomicznych. Tym bardziej że do czasu zebrania niezbędnych doświadczeń oraz wypracowania stosownych wniosków nie można przesądzać o kierunkach zmian merytorycznych w programie szkolenia wojskowego realizowanego przez Legię Akademicką. Dotyczy to również ewentualnej zmiany czasu trwania ćwiczeń poligonowych. Eksperyment ten rozpoczął się bowiem dopiero w roku akademickim 2000/2001 i nie zakończono jeszcze pełnego cyklu szkolenia.

   Powyższe uwagi odnoszą się również do zagadnienia oceny kosztów ochotniczego szkolenia wojskowego studentów. Wymaga to bowiem uwzględnienia m.in. szczegółowych zasad szkolenia, zabezpieczenia logistycznego oraz partycypacji w wydatkach Ministerstwa Edukacji Narodowej. Dopiero wtedy można będzie odpowiedzieć na pytanie, czy forma kształcenia oficerów rezerwy proponowana przez Legię Akademicką jest rzeczywiście tańsza od ich szkolenia stacjonarnego po studiach. Pozwolę sobie w tym miejscu zauważyć, iż aspekt ekonomiczny, choć niewątpliwie bardzo istotny, nie musi wcale zostać uznany za rozstrzygający. Tańsza forma szkolenia mogłaby bowiem okazać się mniej efektywna i niekorzystna dla sił zbrojnych.

   Odnośnie do pytania pana posła Szymańskiego dotyczącego określenia zapotrzebowania Sił Zbrojnych RP na oficerów rezerwy w perspektywie jednego pokolenia informuję, że nie jest to możliwe. Jednakże Departament Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej na bieżąco monitoruje zasoby oficerów rezerwy z uwzględnieniem m.in. poszczególnych specjalności wojskowych, struktury wiekowej oraz rozmieszczenia terytorialnego. Pozwala to określić aktualne potrzeby szkoleniowe w tym zakresie, stanowią one także podstawę opracowywania planu powoływania absolwentów szkół wyższych na przeszkolenie wojskowe w danym roku kalendarzowym.

   System taki zapewnia bieżące uzupełnianie niedoboru oficerów rezerwy na poziomie środków finansowych przeznaczonych na ten cel w budżecie Ministerstwa Obrony Narodowej. Nie jest więc konieczne pozostawianie pewnego marginesu dowolności w tym względzie. Zwłaszcza że wszyscy absolwenci szkół wyższych, którzy wyrażą chęć odbycia przeszkolenia wojskowego, mają zagwarantowaną możliwość szkolenia w Szkole Podchorążych Rezerwy, z ewentualną możliwością wyboru takiej szkoły.

   Odpowiadając na pytanie pana posła Szymańskiego dotyczące transportu sprzętu wojskowego zza Atlantyku, pozwolę sobie zauważyć, że zgodnie z obowiązującymi w NATO zasadami za transport wojsk w rejon działań odpowiada kraj wysyłający swoje siły zbrojne. Wojsko przewożone byłoby więc przez statki transportowe i okręty należące do kraju wysyłającego lub przez niego wynajęte. Państwo przyjmujące (˝państwo gospodarz˝) zobowiązane jest jedynie do przyjęcia i obsługi statków sojuszniczych, głównie w oparciu o cywilne porty handlowe. Zaangażowanie polskich marynarzy w ewentualną operację przerzutu wojsk zza Atlantyku byłoby więc niewielkie.

   Wracając do problemu ochotniczego szkolenia wojskowego studentów, chciałbym poinformować pana marszałka, iż aktualna wersja projektu ustawy o obowiązku wojskowym i innych powinnościach obronnych zakłada utrzymanie dotychczasowego systemu szkolenia oficerów rezerwy. Projekt ten przewiduje, że absolwenci szkół wyższych będą zobowiązani do odbycia przeszkolenia wojskowego w jednostkach wojskowych w jednym nieprzerwanym okresie sześciu miesięcy, poza asbolwentami akademii medycznych, od których wymagane będzie szkolenie dwumiesięczne. Jednocześnie absolwenci szkół wyższych będą mogli, na swój wniosek, zostać powołani do odbycia zasadniczej służby wojskowej.

   Obecnie w Ministerstwie Obrony Narodowej trwają jednak prace koncepcyjne nad opracowaniem takiego systemu szkolenia absolwentów wyższych uczelni cywilnych, który, pozostając w zgodzie z potrzebami mobilizacyjnymi Sił Zbrojnych RP, uwzględniałby również postulaty zgłaszane przez zainteresowane tą sprawą środowiska, w tym przez przedstawicieli Legii Akademickiej.

   Informuję, że ˝Program rozwoju Sił Zbrojnych RP w latach 2001-2006˝ przewiduje odejście od dotychczasowego modelu, który uwzględniał jako jedyną możliwość szkolenia wojskowego studentów przeszkolenie wojskowe w ramach szkoły podchorążych rezerwy. Tworzone będą dodatkowe formy, m.in. możliwość odbycia szkolenia wojskowego na obozach szkoleniowych w trzech kolejnych latach uzupełnionego praktyką w jednostce wojskowej.

   Przekazując powyższe wyjaśnienia, pragnę wyrazić nadzieję, że uzna je pan marszałek za wyczerpujące.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Bronisław Komorowski

   Warszawa, dnia 21 grudnia 2000 r.