Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wprowadzenia systemu katastralnego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo pana marszałka dotyczące interpelacji posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie wprowadzenia systemu katastralnego pragnę poinformować, że podzielam pogląd pana posła o potrzebie pełniejszej integracji prowadzonych aktualnie ewidencji publicznych dotyczących nieruchomości, tzn. ewidencji gruntów i budynków (katastru fiskalnego). Aktualne prace nad ustaleniem wspólnych obszarów dla tych ewidencji będących częścią infrastruktury informacyjnej państwa prowadzone są w ramach Zespołu do Spraw Opracowania i Koordynacji Rządowego Programu Rozwoju Systemu Katastralnego, powołanego zarządzeniem prezesa Rady Ministrów z dnia 18 marca 1999 r. Zadaniem tego zespołu jest m.in. opracowanie założeń ustrojowych systemu katastralnego składającego się z trzech podsystemów:

   - katastru nieruchomości (ewidencji gruntów i budynków), będącego w kompetencji ministra rozwoju regionalnego i budownictwa, działającego poprzez głównego geodetę kraju, prowadzonego przez starostów,

   - ksiąg wieczystych będących w kompetencji ministra sprawiedliwości, prowadzonych przez sądy powszechne,

   - katastru fiskalnego (ewidencji podatków od nieruchomości) będącego w kompetencji ministra finansów, prowadzonego przez organy samorządów gmin.

   Zakłada się, że ustrój systemu katastralnego będzie uregulowany ustawą o systemie katastralnym.

   Rezultaty prac zespołu mają być w najbliższym czasie przedłożone pod obrady Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów, a następnie Rady Ministrów. Przyjęcie Rządowego programu rozwoju systemu katastralnego będzie mogło być podstawą do podjęcia prac legislacyjnych nad ustawą o systemie katastralnym, ustaleniem harmonogramu realizacji programu oraz jego wdrażaniem. Zakłada się, że zadanie to będzie realizował pełnomocnik rządu ds. systemu katastralnego.

   Z wprowadzeniem zintegrowanego systemu katastralnego, zakładającego rozbudowę bazy informacyjnej o nieruchomościach, wiąże się osiągnięcie istotnych celów gospodarczych i społecznych, a w szczególności:

   - tworzenie warunków do prowadzenia racjonalnej gospodarki przestrzennej,

   - wzmocnienie roli ksiąg wieczystych w procesie ochrony praw rzeczowych do nieruchomości, w tym zapewnienie ochrony interesów majątkowych stron biorących udział w obrocie nieruchomościami,

   - tworzenie warunków do aktywizacji kapitałów tkwiących w nieruchomościach poprzez zwiększenie bezpieczeństwa udzielania kredytów hipotecznych,

   - tworzenie warunków do racjonalizacji systemów opodatkowania nieruchomości.

   W kontekście pytania dotyczącego opodatkowania nieruchomości należy stwierdzić, że istotnym warunkiem powodzenia projektowanej zmiany opodatkowania nieruchomości jest przekształcenie ewidencji podatkowej, prowadzonej przez gminy, w kataster fiskalny, prowadzony w sposób skomputeryzowany, pozwalający na bezpośrednią wymianę danych między tym podsystemem a ewidencją gruntów i budynków (katastrem nieruchomości) oraz księgami wieczystymi, co przyspieszy weryfikację i aktualizację danych i informacji niezbędnych dla celów podatkowych.

   Kataster fiskalny, jako urzędowy system informacji o podatnikach, przedmiotach opodatkowania oraz ich wartości, zapewni powszechność i równość opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Stosowne regulacje, jeśli całkowicie nie wyeliminują przypadków uchylania się od płacenia podatku z tytułu posiadania nieruchomości, to jednak znacznie ograniczą taką możliwość. Zmierza się do tego, aby wszyscy właściciele lub użytkownicy nieruchomości, podlegający opodatkowaniu, płacili podatek w należnej wysokości. Kataster fiskalny ujawni nieruchomości dotychczas nieobjęte opodatkowaniem bądź opodatkowane niezgodne z przeznaczeniem lub wykorzystaniem. Będzie on jednym z podstawowych czynników wpływających na wzrost dochodów gmin.

   Zakłada się, że reforma sposobu opodatkowania nieruchomości będzie wprowadzana etapami. Stopniowe odchodzenie od powierzchni jako podstawy opodatkowania i przyjęcie wartości oraz zastępowanie składek kwotowych stawkami procentowymi wymaga otwarcia katastru fiskalnego na przyjmowanie do swojej bazy nowych danych i informacji w szczególności z ewidencji gruntów i budynków. W pierwszym etapie reformy kataster fiskalny powinien zawierać również takie informacje dotyczące nieruchomości, jak: wartość początkowa, wartość rynkowa, strefy podatkowe (ze względu na zróżnicowanie wartości gruntu), stawki podatkowe (zróżnicowane ze względu na rodzaj przedmiotu opodatkowania i jego położenie w strefie).

   W dniu 24 października 2000 r. prezes Rady Ministrów przesłał do Sejmu RP projekt ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przygotowany w Ministerstwie Finansów. Proponowane rozwiązania porządkują dotychczasowy system opodatkowania nieruchomości, utrzymując jednak podstawowe zasady opodatkowania budynków lub ich części składowych związanych z działalnością gospodarczą, analogicznie do opodatkowania budowli. Podstawą opodatkowania będzie wartość, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji. W przypadku gdy nie dokonano odpisów amortyzacyjnych, podstawą opodatkowania będzie wartość rynkowa określona przez podatnika. Budynki i budowle, czyli środki trwałe, byłyby zatem opodatkowane na identycznych zasadach. Pozostałe rodzaje nieruchomości, takie jak budynki mieszkalne i lokale mieszkalne oraz grunty, nadal będą opodatkowane na dotychczasowych zasadach, tj. podstawę opodatkowania stanowić będzie powierzchnia gruntu i powierzchnia użytkowa budynku. Zaproponowano ponadto nowe upoważnienie dla gmin do wyodrębnienia na obszarze gminy stref podatkowych. Podstawą wyodrębnienia stref byłoby zróżnicowanie wartości gruntów, określonych na podstawie ich cen i wartości w obrocie nieruchomościami. Konsekwencją wykorzystania tego uprawnienia będzie możliwość różnicowania opodatkowania nie tylko w zależności od rodzaju przedmiotu opodatkowania i jego powierzchni, lecz także od strefy, w której jest położona nieruchomość. Przewiduje się większe zróżnicowanie stawek podatku w stosunku do gruntów niezabudowanych, a przeznaczonych pod zabudowę, co powinno przyczynić się do racjonalnego ich wykorzystania.

   Kolejne etapy wprowadzania zmian do systemu opodatkowania nieruchomości będą uwarunkowane skutkami społeczno-ekonomicznymi i finansowymi oraz doświadczeniami wynikającymi z wprowadzenia pierwszego etapu projektowanych zmian.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Jerzy Kropiwnicki

   Warszawa, dnia 8 listopada 2000 r.