Odpowiedź na interpelację w sprawie planu strategicznego rozwoju Polski
Szanowny Panie Marszałku! Z upoważnienia pana Jerzego Buzka, prezesa Rady Ministrów, w załączeniu przedstawiam odpowiedź na interpelację pana posła Jana Kulasa w sprawie strategicznego rozwoju Polski, przesłaną do pana premiera przy piśmie z dnia 30 czerwca br. (znak: SPS-0202-4243/00).
W odpowiedzi na interpelację pana posła, odnosząc się do wyszczególnionych w interpelacji kwestii dotyczących strategicznego rozwoju Polski, uprzejmie informuję, że:
1-2. Rząd pana premiera Jerzego Buzka od początku swego funkcjonowania przykłada olbrzymią wagę do programowania działań gospodarczych i społecznych wytyczających cele, określających zadania i instrumenty polityki gospodarczej, tak w układzie krótko-, średnio-, jak i długofalowym.
Niezależnie od wdrażanych od 1999 r. reform w zakresie systemu oświaty, ubezpieczeń społecznych, służby zdrowia i samorządu terytorialnego, rząd przyjął programy strategii działania, które dotyczyły praktycznie wszystkich obszarów życia gospodarczego (niektóre z nich zostały przekazane do Sejmu i przyjęte w formie ustaw). Do ważniejszych z nich należy zaliczyć:
W zakresie rozwoju gospodarczego kraju:
- ˝Koncepcja średniookresowego rozwoju gospodarczego kraju do 2002 r.˝, przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 15 czerwca 1999 r.
W zakresie prywatyzacji:
- ˝Program prywatyzacji do 2001 r.˝, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 14 lipca 1998 r.
W zakresie finansów publicznych:
- ˝Strategia finansów publicznych i rozwoju gospodarczego. Polska 2000-2010˝, program przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 22 czerwca 1999 r.
- ˝Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych˝, przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 30 września 1999 r. i przekazana do Sejmu wraz z projektem ustawy budżetowej na 2000 r.
W zakresie innowacyjności:
- ˝Zwiększenie innowacyjności gospodarki w Polsce do 2006 r.˝, program przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 11 lipca 2000 r.
W zakresie restrukturyzacji przemysłu ciężkiego:
- Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych.
- ˝Reforma górnictwa węgla kamiennego w Polsce latach 1998-2002˝, dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 30 czerwca 1998 r.; korektę tego programu Rada Ministrów przyjęła 21 grudnia 1999 r.
- ˝Program restrukturyzacji przemysłu hutnictwa żelaza i stali w Polsce˝, dokument przyjęty przez Radę Ministrów 30 czerwca 1998 r.; program obejmuje cele strategiczne do roku 2005 oraz zaktualizowaną strategię sektora do 2010 r.
- ˝Aktualizacja Programu restrukturyzacji i prywatyzacji sektora naftowego˝, dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 14 maja 1998 r.; korektę tego programu Rada Ministrów przyjęła w dniu 21 marca 2000 r.
- ˝Zmiany Programu restrukturyzacji organizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej Polskie Górnictwo Naftowe˝, dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 23 maja 2000 r.
- ˝Założenia polityki energetycznej Polski do 2020 r.˝, przyjęte przez Radę Ministrów 22 lutego 2000 r.
- ˝Zintegrowany harmonogram prywatyzacji sektora elektroenergetycznego i wprowadzenia rynku energii elektrycznej˝, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 16 maja 2000 r.
W zakresie rolnictwa i rozwoju wsi:
- ˝Średniookresowa strategia rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich˝, przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 21 kwietnia 1998 r.
- ˝Spójna polityka strukturalna rozwoju obszarów wiejskich rolnictwa˝, dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 13 lipca 1999 r.
- ˝Pakt dla rolnictwa i obszarów wiejskich˝, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 22 lipca 1999 r.
W zakresie transportu:
- ˝Założenia polityki transportowej państwa na lata 2000-2015˝, przyjęte przez KERM w dniu 4 listopada 1999 r.
- ˝Polityka transportowa państwa do 2015 r.˝ - w trakcie opracowywania w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej.
W zakresie handlu zagranicznego:
- ˝Ocena sytuacji i propozycje działań polepszenia sytuacji w handlu zagranicznym Polski˝, przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 4 sierpnia 1999 r.
- ˝Strategia działania KUKE na lata 1999-2002˝, przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 14 września 1999 r.
W zakresie integracji z UE:
- ˝Narodowy program przygotowania do członkostwa w UE˝, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 23 czerwca 1998 r. (coroczne modyfikacje: 23 maja 1999 r. i 26 kwietnia 2000 r.).
W zakresie polityki regionalnej i zagospodarowania przestrzennego kraju:
- ˝Założenia do Narodowego Planu Rozwoju do 2006 r.˝, przyjęte przez Radę Ministrów w dniu 30 listopada 1999 r.
- ˝Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju˝, przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 5 października 1999 r.; przyjęta przez Sejm w dniu 20 lipca 2000 r.
- ˝Założenia polityki mieszkaniowej na lata 1999-2003˝, przyjęte przez Radę Ministrów w dniu 13 lipca 1999 r.
- ˝Strategia rozwoju regionalnego˝, w trakcie opracowywania.
W zakresie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw:
- ˝Polityka rządu wobec małych i średnich przedsiębiorstw do 2002 r.˝, dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 11 maja 1999 r.
W zakresie obronności:
- ˝Założenia do kompleksowej przebudowy, utrzymywania oraz doskonalenia systemu obronności Rzeczypospolitej Polskiej˝, przyjęte przez Radę Ministrów w dniu 17 listopada 1999 r.
- ˝Strategia bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej˝, przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 4 stycznia 2000 r.
- ˝Strategia obronności Rzeczypospolitej Polskiej˝, przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 23 maja 2000 r.
W zakresie polityki zatrudnienia:
- ˝Działania związane z tworzeniem warunków do powstawania nowych miejsc pracy˝, przyjęte przez Radę Ministrów w dniu 3 listopada 1999 r.
- ˝Narodowa strategia wzrostu zatrudnienia i rozwoju zasobów ludzkich w latach 2000-2006˝, przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 4 stycznia 2000 r.
- ˝Narodowy plan działań na rzecz zatrudnienia na lata 2000-2001˝, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 20 czerwca 2000 r.
W zakresie oświaty:
- ˝Narodowy program rozwoju wsi polskiej - Edukacja˝, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 22 lipca 1999 r.
W zakresie polityki socjalnej:
- ˝Polityka prorodzinna państwa˝, przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 3 listopada 1999 r.
W zakresie ochrony zdrowia:
- ˝Krajowy program zapobiegania zakażeniom HIV i opieki nad żyjącymi z HIV i chorymi na AIDS na lata 1999-2003˝, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 26 października 1999 r.
- ˝Krajowy program przeciwdziałania narkomanii na lata 1999-2001˝, przyjęty przez Radę Ministrów 26 października 1999 r.
- ˝Bezpieczeństwo i ochrona zdrowia człowieka w środowisku pracy˝, program przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 22 lutego 2000 r.
W zakresie ochrony środowiska:
- ˝II Polityka ekologiczna państwa˝, dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 13 czerwca 2000 r.
- ˝Program wieloletni dla Odry˝, dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 30 maja 2000 r.
Przedstawione wyżej dokumenty dowodzą, że rząd realizuje prace odnoszące się do całokształtu gospodarki, jak i w zakresie sektorowych i odcinkowych strategii rozwoju. Obejmują one pożądaną aktualizację i modyfikację wcześniej przyjętych programów, jak i podejmują kolejne, ważne zadania związane z restrukturyzacją i modernizacją gospodarki.
Prace te są i będą kontynuowane, np. w obszarze strategii sektorowych następujące dokumenty oczekują na rozpatrzenie przez Radę Ministrów:
- ˝Prywatyzacja sektora energetycznego. Założenia programowe i realizacja˝, dokument przygotowany przez ministra skarbu państwa w ramach Stałej Grupy Koordynacyjnej ds. Energetyki, przyjęty przez KERM w dniu 22 kwietnia 1999 r.
- ˝Zasady działania rynku energii elektrycznej w Polsce w roku 2000 i latach następnych˝, dokument przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki i Urząd Regulacji Energetyki, przyjęty przez KERM w dniu 22 kwietnia 1999 r.
- ˝Wielka synteza chemiczna - lata 2000-2010˝, dokument przedłożony KERM przez ministra gospodarki w dniu 12 lipca 1999 r., przewodniczący KERM uznał, że wymaga on uzupełnienia o program prywatyzacji, do którego opracowania zobowiązany jest minister skarbu państwa.
- ˝Program restrukturyzacji górnictwa i przetwórstwa siarki˝, program rekomendowany przez Zespół Trójstronny ds. Restrukturyzacji Górnictwa i Przetwórstwa Siarki w dniu 13 lipca 2000 r. do rozpatrzenia przez KERM oraz RM.
- ˝Strategia dla przemysłu lekkiego na lata 2000-2005˝, dokument jest w trakcie uzgodnień międzyresortowych.
- ˝Strategia rozwoju telekomunikacji na wsi na lata 2000-2004˝, dokument jest w trakcie uzgodnień międzyresortowych.
- ˝Projekt narodowej strategii ochrony środowiska na lata 2000-2006˝, na porządku obrad KERM w dniu 21 lipca 2000 r.
- ˝Narodowa strategia rybołówstwa˝, dokument jest w trakcie uzgodnień międzyresortowych.
3. W pierwszym etapie prac nad ˝Narodowym planem rozwoju do 2006 r.˝ (NPR) Ministerstwo Gospodarki przygotowało ˝Założenia do opracowania narodowego planu rozwoju˝, które Rada Ministrów przyjęła w dniu 30 listopada 1999 r. Stanowią one podstawę opracowania ˝Narodowego planu rozwoju˝ - strategicznego dokumentu średniookresowego, scalającego rozwiązania horyzontalne, sektorowe i regionalne na poziomie krajowym. W oparciu o ten dokument prowadzone będą negocjacje z Unią Europejską dotyczące wypracowania Podstaw Wsparcia Wspólnoty (Community Support Framework). NPR będzie podstawą dla określenia projektów finansowanych z funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności UE.
Podstawę do opracowania NPR mają stanowić strategie strukturalne przygotowane przez poszczególne ministerstwa (˝Narodowa strategia rozwoju regionalnego˝, ˝Narodowa strategia wzrostu zatrudnienia i rozwoju zasobów ludzkich˝, ˝Narodowa strategia rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich˝, ˝Narodowa strategia rybółówstwa˝, ˝Narodowa strategia ochrony środowiska˝, ˝Narodowa strategia rozwoju transportu˝) i inne programy rządowe oraz założenia, strategie, programy rozwoju opracowywane w województwach. ˝Narodowa strategia wzrostu zatrudnienia i rozwoju zasobów ludzkich˝ została przyjęta przez RM w dniu 4 stycznia 2000 r., pozostałe są w końcowej fazie uzgodnień w ministerstwach odpowiedzialnych za ich przygotowanie.
W celu organizacji współdziałania i prowadzenia uzgodnień metodologicznych i merytorycznych w pracach nad koncepcją i projektami strategii strukturalnych oraz NPR, uchwałą nr 1/99 z dnia 15 lutego 1999 r. Komitetu Rady Ministrów do Spraw Polityki Regionalnej i Zrównoważonego Rozwoju, został powołany Zespół do spraw średniookresowych strategii strukturalnych. W pracach zespołu uczestniczą przedstawiciele resortów i urzędów centralnych zaangażowanych w opracowywanie ww. dokumentów. W ramach tego zespołu dokonano przeglądu strategii strukturalnych pod kątem sformułowania głównych osi rozwoju oraz wyboru priorytetów do NPR. Wybór osi i priorytetów uzgodniono z przedstawicielami resortów odpowiedzialnych za narodowe strategie strukturalne.
Opracowany został projekt założeń generalnych NPR. Przewiduje się, że przedłożenie projektu NPR na posiedzenie KERM i RM nastąpi w IV kwartale br.
Jednocześnie informuję, że w ramach przygotowania programu spójności społeczno-gospodarczej PHARE 2000, w Ministerstwie Gospodarki opracowano ˝Wstępny narodowy plan rozwoju na lata 2000-2002˝ (WNPR), który jest dokumentem wymaganym przez Komisję Europejską do czasu opracowania ˝Narodowego planu rozwoju˝ .WNPR został przyjęty przez Komitet Integracji Europejskiej w dniu 22 grudnia 1999 r. i zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej ma być podstawą do uruchomienia wszystkich środków przedakcesyjnych do roku 2002.
4. Opracowanie przez rząd RP pn. ˝Polska 2025 - długofalowa strategia trwałego i zrównoważonego rozwoju˝ wynikało z potrzeby nakreślenia celów i priorytetów rozwoju społeczno-gospodarczego państwa w ujęciu długofalowym tak, aby stanowiły one punkt odniesienia dla powstających krótko- i średnioterminowych strategii cząstkowych, by zapewnić ich wewnętrzną spójność, koordynację bieżących działań rządu i władz samorządowych oraz konsekwentną realizację zadań, z punktu widzenia ich zgodności z długofalowymi celami państwa. Tak postawione zadanie stało się koniecznością na etapie trwającej transformacji systemowej i dynamicznie postępującego procesu integracji z Unią Europejską.
W dotychczasowej praktyce funkcjonowania rządu RP nie istniała strategia długookresowego rozwoju. Stąd też przygotowany dokument rządowy ma wypełnić istniejącą lukę. Strategia ˝Polska 2025˝ jest wynikiem prac prowadzonych od początku jego istnienia przez Rządowe Centrum Studiów Strategicznych, które jako jedno z podstawowych zadań statutowych ma wypracowanie długookresowej strategii społeczno-gospodarczego rozwoju Polski. ˝Strategia 2025˝ realizuje także postulat zawarty w rezolucji Sejmu RP z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie przedstawienia przez Radę Ministrów strategii zrównoważonego rozwoju Polski (MP nr 8 z dnia 11 marca 1999 r., poz. 96). Zobowiązała ona rząd do opracowania ˝Strategii zrównoważonego rozwoju Polski do 2025 r.˝, która ˝... w sposób harmonijny łączyć będzie troskę o zachowanie dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego narodu z postępem cywilizacyjnym i ekonomicznym, będącym udziałem wszystkich grup społecznych˝. W tych kwestiach w konstrukcji ˝Strategii˝ wkład wniosło Ministerstwo Środowiska.
Na potrzebę stworzenia długofalowej strategii rozwoju wskazywały liczne środowiska. Strategia jest więc także odpowiedzią na te oczekiwania.
Strategia rozwoju Polski do 2025 r. oparta została na koncepcji trwałego i zrównoważonego rozwoju (sustainable development), która zakłada integrację i koherencję aspektów ekonomicznych, społecznych i ekologicznych. Bierze pod uwagę zarówno oczekiwania i aspiracje społeczne, jak i możliwości rozwoju gospodarczego Polski, uwzględniając istniejące uwarunkowania wewnętrzne, jak i zewnętrzne.
Zasady trwałego i zrównoważonego rozwoju wraz z przyjętym paradygmatem ładu społecznego - opartego na poszanowaniu praw człowieka, akceptacji wartości rodziny, solidaryzmu wewnątrz- i międzypokoleniowego, realizacji zasady subsydiarności oraz dbałości państwa o wspólne dobro, o tożsamość narodową i suwerenność - wyznaczają cel nadrzędny ˝Strategii˝, jakim jest zapewnienie wzrostu dobrobytu polskich rodzin i społeczeństwa jako całości, umacnianie ich samodzielności materialnej oraz wzrostu poczucia bezpieczeństwa. Cel nadrzędny został odniesiony do poziomu rozwoju krajów Unii Europejskiej, co doprowadziło do wyznaczenia systemu celów współzależnych. Uszczegółowieniem tych celów jest pożądana wizja Polski w przyszłości.
Polska, w dziesięć lat po odzyskaniu suwerenności państwowej i rozpoczęciu procesów transformacji systemowej, zaliczana jest do liderów przemian społeczno-gospodarczych w regionie państw Europy Środkowej i Wschodniej. Jednakże mimo zachodzących dynamicznych zmian dystans dzielący Polskę od krajów Unii Europejskiej, do której aspirujemy, zmniejsza się w wolnym tempie. ˝Strategia˝ wyznacza cel współzależny osiągnięcia w perspektywie ćwierćwiecza przeciętnego poziomu rozwoju UE.
Strategia określa proporcje między wizją optymalnego stanu docelowego a stanem teraźniejszym i obciążeniem przeszłością. Strategia stara się przedstawiać przyszłość i rozwój nie jako ekstrapolację zjawisk i trendów występujących obecnie, ale wypracować i przedstawić pożądany model rozwoju Polski, na miarę jej możliwości i aspiracji oraz z uwzględnieniem zmian, jakie dokonują się w świecie.
Polska, przezwyciężając opóźnienia cywilizacyjne i budując podstawy nowoczesnej gospodarki rynkowej, u progu XXI w. stoi przed strategicznym wyborem charakteru własnej drogi rozwojowej. To, czy będzie to model zorientowany na przyszłość, innowacyjność, na nowoczesną produkcję bazującą na kapitale ludzkim z poszanowaniem zasobów środowiska naturalnego, czy też model zachowawczy nastawiony na obsługę głównie istniejących struktur i potrzeb społeczno-gospodarczych, zadecyduje o miejscu Polski w świecie i jakości życia Polaków.
Istotne z punktu widzenia perspektyw rozwoju Polski i jej przyszłego miejsca w świecie są zmiany stale zachodzące w potencjale społecznym i gospodarczym kraju oraz światowe trendy rozwoju. Czynniki te wpływają na wizję Polski za 25 lat. Polska powinna być wtedy społeczeństwem wiedzy i mieć gospodarkę opartą na wiedzy.
˝Strategia˝, poza określeniem celów i wizji, która jest ich urzeczywistnieniem, zawiera kierunki działań, które mają doprowadzić do osiągnięcia wyznaczonych celów i realizacji wizji. Działania te dotyczą gospodarki, społeczeństwa i państwa oraz zakresu zarządzania procesami społeczno-gospodarczymi przez państwo.
Przygotowana strategia rozwoju to zadania rozłożone na lata, które wymagać będą zaangażowania państwa, zarówno rządu, jak i samorządów, którym przypada szczególna rola w realizacji strategii, jak i włączenia się szerokich kręgów polskiego społeczeństwa, kół gospodarczych, naukowych i politycznych.
Osiągnięcie celów i realizacja zadań zawartych w strategii wymagać będzie od rządu, jak i wszystkich innych zaangażowanych w jej realizację, elastycznego podejścia. Dlatego też dokument, choć nadrzędny w stosunku do innych strategii i programów sektorowych, ma charakter otwarty i ogólny.
5. ˝Polska 2005 - długofalowa strategia trwałego i zrównoważonego rozwoju˝ określa cele i główne kierunki perspektywicznego rozwoju społeczno-gospodarczego, z uwzględnieniem zasad ochrony środowiska i racjonalnego korzystania z zasobów naturalnych. W 25-letnim horyzoncie czasowym nie jest możliwe szczegółowe zaplanowane środków finansowych na realizację poszczególnych celów i zadań. Konkretyzacja tych zadań i środków będzie następowała w programach średnio- i krótkookresowych.
Źródła finansowania są tematem części III, rozdz. 2 wspomnianego dokumentu. Przewiduje się, że wypełnienie zadań strategii finansowane będzie poprzez:
- finanse publiczne;
- oszczędności i kredyty;
- kapitał zagraniczny;
- fundusze Unii Europejskiej.
Główny ciężar finansowania rozwoju gospodarczego kraju musi spoczywać na wewnętrznych źródłach akumulacji. W dużej mierze powinien być wspierany przez finanse publiczne. Dotyczy to zwłaszcza rozwoju w dziedzinie edukacji, nauki i badań z zakresu infrastruktury, ochrony środowiska, usług społecznych i spójności społeczno-gospodarczej, a także restrukturyzacji tradycyjnych gałęzi. Coraz większą rolę odgrywać będą kredyty bankowe dla podmiotów gospodarczych. Obecnie kredyty bankowe finansują działalność bieżącą firm w 17% (dla porównania w UE 75%), zaś ich działalność inwestycyjną w 15% (w UE 50%). Duży będzie również udział bezpośrednich inwestycji zagranicznych, jako źródła finansowania rozwoju kraju, zwłaszcza w pierwszym okresie po wejściu Polski do UE (w oparciu o dane NBP w 1999 r. udział BIZ w PKB sięgał 4,4%).
Finansowanie rozwoju gospodarczego z kredytów międzynarodowych instytucji finansowych zależeć będzie od konsekwencji i postępu wdrażanych reform gospodarczych. Wielkość środków płynących z tych źródeł uzależniona będzie również od zdolności ich wykorzystania przez Polskę.
Pomoc Unii Europejskiej w okresie przedakcesyjnym określana jest w corocznych memorandach finansowych Polski i UE, a po wstąpieniu do Unii uzgadniana będzie według funkcjonujących procedur redystrybucji środków wspólnotowych. Obecnie znany jest budżet UE do roku 2006, z którego wynika, że Polska ma szanse w tym okresie otrzymać w ramach pomocy unijnej 23-27 mld euro. Wielkość trafiających do Polski środków zależeć będzie zarówno od tego, kiedy Polska zostanie przyjęta w poczet członków UE, jak i od tego, w jakim stopniu będzie w stanie wykorzystać przyznane jej środki. I tak, szacuje się, że w okresie przedczłonkowskim do Polski może trafiać ok. 900 mln euro rocznie. W pierwszym roku członkostwa - 3 mld euro i do 8 mld euro rocznie, po osiągnięciu pełnej zdolności do korzystania ze środków unijnych. W dłuższej perspektywie pomoc finansowa nie może przekraczać 4% PKB.
6. Projekt ˝Strategii˝ był przedyskutowany na posiedzeniach: Komitetu RM ds. Polityki Regionalnej i Zrównoważonego Rozwoju (21 czerwca br.), Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów (26 czerwca br.) i Komitetu Społecznego Rady Ministrów (28 czerwca br.) i był przez nie rekomendowany Radzie Ministrów do przyjęcia. Był też przedmiotem analiz licznego grona profesorskiego. 26 maja br. został również poddany dyskusji na forum Rady Strategii Społeczno-Gospodarczej przy Prezesie Rady Ministrów. W trakcie tych debat i dyskusji projekt dokumentu uzyskał pozytywne opinie. Zgłoszono również uwagi i propozycje uzgodnień, które zostały w większości uwzględnione w dokumencie. Przewiduje się, że ˝Strategia˝ będzie przedmiotem obrad Rady Ministrów w dniu 25 lipca br.
W obecnej chwili nie można zatem stwierdzić, jakie decyzje przyjmie Rada Ministrów w sprawie promocji tej strategii. Niemniej jednak wstępnie zakłada się podjęcie szerszej dyskusji społecznej tak, by upowszechnić główne wyzwania rozwojowe na tle procesów zachodzących w świecie, wskazać na szanse i niezbędne działania dla ich wykorzystania i przeciwdziałania ewentualnym zagrożeniom. Dopiero bowiem akceptacja społeczna i mobilizacja wewnątrzkrajowa, aktywność nie tylko rządu, ale i organizacji pozarządowych, instytucji społecznych, samorządów lokalnych, podmiotów gospodarczych i przedsiębiorczość indywidualna zapewnią realizację celu strategii gospodarczej.
Zgodnie z rezolucją Sejmu ˝Strategia˝ zostanie przedłożona Sejmowi przez rząd w najbliższym czasie.
7. Strategia długookresowa zakłada członkostwo Polski w UE, dostosowanie się do funkcjonujących tam reguł i wymogów, w szczególności w zakresie Jednolitego Rynku, Wspólnej Polityki Rolnej i innych polityk wspólnotowych. Rząd polski ukierunkowuje procesy integracji z UE na podstawie: Układu Europejskiego RP - UE, ˝Narodowego programu przygotowania do członkostwa˝ i zobowiązań przyjętych w 29 obszarach rozmów akcesyjnych z państwami UE.
Ważnym odniesieniem w trakcie przygotowywania strategii były doświadczenia i dokonania państw unijnych, zwłaszcza dotyczące:
- dyscyplinowania i koordynacji polityki makroekonomicznej,
- wprowadzania nowoczesnych impulsów dla wzrostu gospodarczego państw i zwiększania konkurencyjności gospodarki unijnej,
- projektowania i prowadzenia zrównoważonego rozwoju oraz polityki spójności społeczno-ekonomicznej,
- ulepszania warunków systemowych prowadzenia działalności gospodarczej (rozwoju ustawodawstwa i sfery instytucjonalnej Jednolitego Rynku),
- wykorzystywania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności przez kraje członkowskie i ich regiony,
- programów i instrumentów pomocy dla małych i średnich przedsiębiorstw,
- realizacji praw i zobowiązań członkowskich, w tym zasady subsydiarności.
Korzystając z powyższych inspiracji, uwzględniono również rolę zobowiązań integracyjnych, które wynikają przede wszystkim z unijnych traktatów, Paktu Stabilności i Rozwoju, Paktu na Rzecz Zatrudnienia i reform strukturalnych.
RCSS i inne ministerstwa korzystały przy opracowywaniu dokumentów programowych z doświadczeń krajów, które przystąpiły do UE, w szczególności krajów takich, których poziom rozwoju w momencie przystępowania do Unii można porównać do poziomu Polski, tj. Irlandii, Grecji, Hiszpanii i Portugalii. W tym celu przeprowadzono wizyty studyjne w tych krajach oraz sporządzono raporty na temat ich doświadczeń, które uwzględniono w trakcie prac nad strategią.
Służyły temu również seminaria organizowane w Polsce i za granicą we współpracy z partnerami rządowymi z większości krajów UE (np. Wielkiej Brytanii, RFN, Francji, Danii, Austrii) i Komisją Europejską oraz pomoc ekspertów i doradców. Ponadto wykorzystane były materiały analityczno-koncepcyjne, jak np. ˝Scenariusze Europa 2010. Pięć możliwych wizji dla Europy˝, przygotowane w 1999 r. przez Wydział Studiów Strategicznych Komisji Europejskiej.
Przedstawiając powyższe, uważam, że opracowana ˝Polska 2025 - długofalowa strategia trwałego i zrównoważonego rozwoju˝ stanowić będzie istotny dokument tak dla rządu, samorządów i organizacji pozarządowych, jak i dla przedsiębiorców, rodzin i poszczególnych osób. Wyznacza ona bowiem cele, kierunki i zadania, których wspólna realizacja daje szansę na odrobienie dystansu w stosunku do krajów UE. Sądzę, iż powinna być wiodącym dokumentem społeczno-gospodarczym państwa. Dlatego też liczę na jej poparcie, gdy zostanie skierowana pod obrady Sejmu.
Z wyrazami szacunku
Prezes Rządowego Centrum
Studiów Strategicznych
Jerzy Kropiwnicki
Warszawa, dnia 21 lipca 2000 r.
- Odpowiedź na interpelację w sprawie restrukturyzacji organizacyjnej oraz redukcji zatrudnienia w kopalniach węgla brunatnego w świetle wypowiedzi podsekretarza stanu w Ministerstwie Gospodarki Marka Kossowskiego
- Interpelacja w sprawie statusu pielęgniarek w świetle porozumienia zawartego pomiędzy Ministrem Zdrowia a przedstawicielami Porozumienia Zielonogórskiego
- Interpelacja w sprawie możliwości funkcjonowania i przyszłości małych elektrowni wodnych i innych odnawialnych źródeł energii
- Interpelacja w sprawie działalności regionalnych kas chorych
- Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w funkcjonowaniu prywatnych domów opieki