Odpowiedź na interpelację w sprawie bezpieczeństwa pasażerów korzystających z usług PKP
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przesłaną przy piśmie nr SPS-0202-5204/00 z dnia 30 listopada 2000 r. interpelację posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie bezpieczeństwa pasażerów korzystających z usług PKP, uprzejmie informuję.
Bezpieczeństwo przewozu podróżnych koleją jest jednym z priorytetów polityki przewozowej zarówno Polskich Kolei Państwowych, jak i tutejszego resortu.
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (DzU nr 96, poz. 591, z późn. zm.) na PKP nałożyła obowiązek ochrony życia, zdrowia i mienia oraz kontrolę przestrzegania przepisów porządkowych na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach szynowych.
˝Analiza zagrożeń przestępczością oraz ocena stanu bezpieczeństwa na obszarze PKP ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa pasażerów w pociągach i na dworcach kolejowych˝ była tematem posiedzenia kierownictwa Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej w dniu 29 września br.
Z informacji Zarządu PKP wynika, że ilość wydarzeń, tj. przestępstw, wykroczeń, wybryków chuligańskich, pobić oraz dewastacji urządzeń związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego w latach 1997-1999 na obszarze PKP w skali rocznej kształtowała się powyżej 10 tys. i w niewielkim stopniu, lecz systematycznie malała aż do roku bieżącego. Ilość wydarzeń zarejestrowanych w I półroczu 2000 r. jest niepokojąca i wskazuje wzrost o ponad 52% w stosunku do II półrocza 1999 r. Natomiast według danych Policji przestępczość na obszarze całego kraju w stosunku do I półrocza roku ubiegłego wzrosła o 17%.
Rosnące zagrożenie na obszarach PKP zdaniem Zarządu PKP jest wynikiem:
- patologii społecznej, zwiększającego się bezrobocia oraz zdobywania przez bezrobotnych środków na utrzymanie poprzez kradzież elementów wagonów, urządzeń oraz przesyłek powierzonych PKP do przewozu,
- likwidacji komisariatów kolejowych Policji (z 87 komisariatów w 1998 r. do 28 w roku 1999 i do 4 w roku 2000),
- łagodna klasyfikacja przez prokuratorów ww. czynów oraz niskie wyroki sądowe.
W pierwszej połowie bieżącego roku zanotowano 24 przypadki pobicia podróżnych w pociągach oraz 35 przypadków pobicia podróżnych na stacjach i przystankach osobowych, a w II połowie 1999 r. odpowiednio 16 i 18 przypadków.
Ilość kradzieży na szkodę podróżnych w I półroczu 2000 r. wynosiła 154, a w II półroczu 1999 r. - 132. Stanowi to co prawda niewielki procent ogółu wydarzeń odnotowanych na obszarze kolejowym, niemniej jednak poważnie rzutuje na opinię PKP jako przewoźnika. Dlatego decyzją Zarządu PKP w marcu br. został powołany sieciowy oraz 16 terenowych zespołów ds. bezpieczeństwa podróżnych w pociągach i na dworcach kolejowych.
Kolejnym elementem zmierzającym do poprawy bezpieczeństwa jest podpisane w dniu 10 lipca 2000 r. porozumienie pomiędzy komendantem głównym Policji a prezesem Zarządu PKP w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego w środkach transportu kolejowego i na obszarach kolejowych. W wyniku tego porozumienia m.in. zostały podjęte starania o reaktywowanie działalności kolejowych posterunków Policji.
Pracownicy zespołów drużyn konduktorskich są sukcesywnie wyposażani w telefony komórkowe w celu bezzwłocznego zgłaszania faktów napadów i kradzieży Straży Ochrony Kolei i Policji.
W celu ochrony pasażerów PKP kieruje znaczne siły i środki; średnio na dobę do ochrony pociągów pasażerskich wysyłanych jest 427 patroli, które konwojują 233 pociągi (37 międzynarodowych, 18 ekspresowych, 114 pospiesznych i 64 podmiejskie). Stanowi to około 5% uruchamianych pociągów.
W ramach realizacji działań zmierzających do poprawy stanu bezpieczeństwa oraz porządku w pociągach funkcjonariusze Policji pełnią po cywilnemu czynne patrole w wyznaczonych pociągach pasażerskich. W tym celu w bieżącym roku Policja otrzymała 300 szt. bezpłatnych biletów kolejowych.
Dotychczas podejmowane działania zdaniem Zarządu PKP przynoszą efekty w postaci zatrzymań złodziei zarówno w pociągach, jak i na dworcach kolejowych. Jednak ostatnio z powodu powtarzających się kradzieży w pociągach międzynarodowych kursujących z południa Europy przez Czechy PKP na początku grudnia br. wystąpiła z wnioskiem do Komendy Głównej Policji oraz dyrekcji kolei czeskich o prowadzenie nadzoru nad tymi pociągami na całej trasie przebiegu, a nie, jak dotychczas, na pewnych odcinkach.
Jednocześnie Zarząd PKP pragnie zapewnić pana posła, że każde podejrzenie pracownika PKP o korupcję jest przedmiotem postępowania wyjaśniającego.
Zarząd PKP w ramach realizacji wniosków z wrześniowego posiedzenia kierownictwa Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej zorganizował w dniu 16 listopada br. warsztaty problemowe z udziałem m.in. posła Seweryna Kaczmarka, Policji, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, firm ubezpieczeniowych, organizacji związkowych oraz tutejszego resortu.
Jednym z podstawowych wysuwających się z tego spotkania wniosków w zakresie poprawy bezpieczeństwa pasażerów korzystających z usług PKP jest fakt, że same PKP nie będą mogły opanować narastającej fali przestępczości na obszarach kolejowych oraz w pociągach i dlatego konieczne jest pogłębienie współdziałania Straży Ochrony Kolei z Policją, Żandarmerią Wojskową i Strażą Graniczną.
Natomiast sama Straż Ochrony Kolei, jako gospodarz, powinna być koordynatorem działań prewencyjno-operacyjnych zarówno na obszarze kolejowym, jak i w pociągach i innych pojazdach szynowych.
Z wyrazami szacunku
Minister
Jerzy Widzyk
Warszawa, dnia 19 grudnia 2000 r.
- Interpelacja w sprawie możliwości ponownego przyjęcia do czynnej służby wojskowej rezerwistów Wojska Polskiego
- Interpelacja w sprawie werbowania szalikowców przez zorganizowane grupy przestępcze oraz udziału polskich szalikowców w Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej w Niemczech
- Odpowiedź na interpelację w sprawie działalności Rady Integracji Europejskiej
- Interpelacja w sprawie istotnych ograniczeń w zakresie dostępu do niektórych zawodów
- Interpelacja w sprawie wykupu powstałych przed 1 stycznia 1999 r. długów zakładów opieki zdrowotnej