Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie przekazywania środków na realizację wynagrodzeń dla nauczycieli

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Dariusza Kubiaka z dnia 9 kwietnia br. w sprawie środków na realizację wynagrodzeń dla nauczycieli, uprzejmie pana marszałka informuję.

   Ostateczne kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na 2000 r. obliczone zostały na podstawie:

   - rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 16 grudnia 1999 r. w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego (DzU nr 111, poz. 1284, z późn. zm.),

   - danych statystycznych GUS na rok szkolny 1999/2000.

   Wyliczona i przekazana w 2000 r. miastu Zduńska Wola subwencja oświatowa wyniosła 11 534 425 zł - w tym 444 698 zł (4,01%) na wdrożenie znowelizowanej ustawy Karta nauczyciela (DzU z 1997 r. nr 56, poz. 357, z późn. zm.).

   W części oświatowej subwencji ogólnej na 2000 r. w odniesieniu do znacznej liczby jednostek samorządu terytorialnego wystąpił niedobór środków niezbędnych na pokrycie kosztów wdrożenia zmian zasad wynagradzania nauczycieli określonych w ar. 30 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela. Stało się tak przede wszystkim w rezultacie konstrukcji przepisów art. 30 ust. 5 ustawy Karta nauczyciela, który nałożył na ministra edukacji narodowej obowiązek ustalenia wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego na poziomie nie mniejszym niż 75% średniego wynagrodzenia ustawowego nauczyciela ogółem. Regulacja ta pozostawiła niewielką przestrzeń na naliczenie pozostałych, obligatoryjnych składników wynagrodzenia wynikających wprost z ustawy oraz składników wynagrodzenia określanych na poziomie jednostek samorządu terytorialnego. W efekcie przeciętne wynagrodzenie nauczycieli ukształtowało się na poziomie znacząco wyższym, tj. 1880 zł, od zakładanego - 1688 zł.

   Wysokość kwot niezbędnych na realizację Karty Nauczyciela w poszczególnych jednostkach samorządu terytorialnego została określona na podstawie ankiety ˝Rozliczenie skutków wdrożenia nowego systemu wynagradzania nauczycieli˝. W kalkulacji uwzględniono wynagrodzenie zasadnicze, dodatki i wynagrodzenia dodatkowe w wysokościach podanych przez poszczególne jednostki jako łączne wynagrodzenie nauczycieli zatrudnionych w dniu 10 kwietnia br. w warunkach przed wprowadzeniem Karty nauczyciela oraz w warunkach po wprowadzeniu karty, biorąc pod uwagę wysokość dodatku motywacyjnego - 10 zł na etat nauczycielski oraz wysokość dodatku funkcyjnego - 340 zł na każdego wykazanego dyrektora i wysokość dodatku za wychowawstwo klasy - 23 zł na każdą uprawnioną osobę (zgodnie z algorytmem przyjętym przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego w dniu 25 lipca br.). Do wyliczeń przyjęto liczbę etatów nauczycielskich wykazaną w ankiecie lub sprawozdaniu EN-3 z września 1999 r. Ostateczna kwota uwzględnia skutki w skali rocznej i tzw. pochodne od wynagrodzeń nauczycieli - 26,83% (1,2683).

   Powyższe kryteria zastosowano do wszystkich jednostek samorządu terytorialnego i nie uwzględniają one zobowiązań samorządów wychodzących ponad podane kalkulacje, a wynikających z regulaminów przyjmowanych przez organy prowadzące.

   Wyliczona w 2000 r. przez Ministerstwo Edukacji Narodowej wysokość zobowiązań budżetu państwa wynikających z tytułu wprowadzenia zmian zasad wynagradzania nauczycieli, po odliczeniu środków zawartych w części oświatowej subwencji ogólnej na 2000 r., wyniosła 1 287 262 017 zł. Do dnia 31 grudnia 2000 r. do 2777 jednostek samorządu terytorialnego przekazano na ten cel dodatkowo łączną kwotę 708 285 670 zł. Do zrealizowania w 2001 r. pozostały zatem zaległości finansowe na kwotę 578 976 347 zł oraz dodatkowe zobowiązania wynikające z przekazania środków z opóźnieniem (jednostki samorządu terytorialnego musiały zaciągnąć kredyty).

   W odniesieniu do miasta Zduńska Wola skutki finansowe wdrożenia znowelizowanej ustawy Karta nauczyciela w 2000 r. wyniosły 1 610 694 zł. Po odliczeniu kwoty 444 698 zł zawartej w części oświatowej subwencji ogólnej do przekazania pozostały środki w wysokości 1 165 996 zł. Jednak trudności budżetu państwa nie pozwoliły na wypłacenie w 2000 r. powyższej kwoty w całości. Miastu Zduńska Wola przekazano w 2000 r. kwotę 231 762 zł, natomiast wypłata pozostałych środków została przesunięta na 2001 r.

   Uprzejmie pana marszałka informuję, że odstąpiono od koncepcji zmniejszenia dotacji przeznaczonych na realizację Karty nauczyciela o wpływy do budżetu gmin z tytułu likwidacji ulg i zwolnień w podatku od nieruchomości.

   Minister finansów, na podstawie art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (DzU nr 155, poz. 1014, z późn. zm.) oraz opinii nr 33 Komisji Finansów Publicznych Sejmu RP, decyzją w sprawie zmian w budżecie państwa na 2001 r. zwiększył część oświatową subwencji ogólnej. Do części oświatowej subwencji ogólnej przesunięte zostały środki finansowe rezerwy celowej poz. 61 ustawy budżetowej w wysokości 754 633 tys. zł, które zostały przeznaczone na sfinansowanie powstałych w 2000 r. skutków wynikających ze zmiany zasad wynagradzania nauczycieli określonych w art. 30 ust. 5 pkt 1 ustawy Karta nauczyciela. Podział tych środków nastąpił w oparciu o znowelizowane rozporządzenie ministra edukacji narodowej z dnia 29 grudnia 2000 r. w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego (DzU nr 122, poz. 1330, z późn. zm.).

   Działania podjęte przez ministra edukacji narodowej oraz ministra finansów pozwoliły na uruchomienie w dniu 12 kwietnia 2001 r. środków dla jednostek samorządu terytorialnego na sfinansowanie powstałych w 2000 r. skutków wynikających ze zmiany zasad wynagradzania nauczycieli określonych w art. 30 ust. 5 pkt 1 ustawy Karta nauczyciela. Jak więc wynika z powyższych wyjaśnień, jednostki samorządu terytorialnego otrzymały na ten cel środki w ramach zwiększenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2001 r. Miastu Zduńska Wola przekazano 1 072 833 zł, w tym 138 599 zł stanowią odsetki.

   Przedstawiając powyższe, uprzejmie przepraszam pana marszałka za opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Lech Sprawka

   Warszawa, dnia 17 maja 2001 r.