Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie dotacji z budżetu państwa dla pensjonariuszy domów opieki społecznej

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Andrzeja Brachmańskiego przesłaną przez pana marszałka przy piśmie SPS-0202-6878/01 z dnia 25 lipca br. w sprawie dotacji dla mieszkańców domów pomocy społecznej uprzejmie informuję, że: wysokość miesięcznej dotacji na jednego mieszkańca domu pomocy społecznej w ostatnim okresie często jest przedmiotem licznej korespondencji ze strony przedstawicieli samorządów powiatowych, wojewódzkich i parlamentarzystów. Powodem tej korespondencji jest niesatysfakcjonujący poziom finansowania poszczególnych zadań również poza systemem pomocy społecznej, który jest wynikiem ogólnej kondycji finansowej państwa.

   Zasady ustalone w 1999 r. w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej w sprawie dofinansowania zadań własnych samorządu powiatowego z pomocy społecznej określają metodę rozdziału środków, które były w dyspozycji byłych wojewodów na pokrycie kosztów utrzymania domów pomocy społecznej, niwelując różnice pomiędzy poszczególnymi domami w województwie.

   Poziom dotacji celowej w poszczególnych województwach wynikał z wysokości zaplanowanych środków finansowych przez wojewodów na rok 1999, które z kolei były planowane w oparciu o wykonanie budżetu roku poprzedniego, a więc poziom dotacji wynikał z faktycznych nakładów na funkcjonowanie domów pomocy społecznej w latach ubiegłych.

   Dotacja celowa została obniżona jedynie o wpływy z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, które zgodnie z ustawą o dofinansowaniu jednostek samorządu terytorialnego są dochodami powiatu. Środki z ponoszonej przez mieszkańców odpłatności powinny być podstawą pokrywania kosztów utrzymania mieszkańców domów pomocy społecznej, a dotacja jej uzupełnieniem (powiększona o poziom inflacji). Dotacja celowa z budżetu państwa została rozdysponowana na 1999 r. według zasad zawartych w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 29 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania dotacji celowych z budżetu państwa na dofinansowanie ponadgminnych domów pomocy społecznej, które zostało zmienione w połowie 1999 r., upraszczając sposób dotowania mieszkańców domów i rezygnując z wprowadzenia średniej krajowej dotacji w 2000 r. Tak więc dofinansowanie dla każdego powiatu zostało wyliczone w funkcji iloczynu liczby mieszkańców domów i miesięcznego kosztu utrzymania jednego mieszkańca, nie więcej niż średnia miesięczna wojewódzka kwota dotacji.

   Minister pracy i polityki społecznej nie ustala wysokości średniej miesięcznej kwoty dotacji celowej na jednego mieszkańca w województwie. Zgodnie z aktualnie obowiązującym prawem, prowadzenie i zapewnienie usług na poziomie wymaganego standardu w domu pomocy społecznej od 1 stycznia 1999 r. jest zadaniem własnym samorządu powiatowego, finansowanym ze środków własnych, które w okresie przejściowym jest dofinansowywane dotacją celową. Jednak samorządy nadal oczekują, iż zadanie to w całości będzie finansowane z budżetu państwa przeznaczając na utrzymanie domów jedynie dotację celową i wpływy z tytułu odpłatności ponoszonej przez mieszkańców. Zdarzają się również przypadki, że te środki finansowe przeznaczane są na inne wydatki samorządu powiatowego.

   Limity wydatków na rok 2001 dla wszystkich dysponentów części budżetowych ustalone zostały według zawartych w ˝Zasadach wyznaczania limitów wydatków do opracowania projektu budżetu państwa na 2001 r.˝. W ramach określonego limitu wydatków na rok 2001 wojewodowie dokonywali samodzielnie podziału wydatków na poszczególne działy, rozdziały i paragrafy klasyfikacji budżetowej i przekazywali projekty budżetów województwa do Ministerstwa Finansów.

   W trakcie prac nad projektem budżetu państwa na rok 2001 ustalona została przez wojewodów wysokość dotacji celowej na realizację zadań własnych powiatów, w tym na dofinansowanie działalności domów pomocy społecznej.

   Uśrednienie poziomu dotowania w skali kraju wydaje się w chwili obecnej niezasadne, gdy trwają prace nad nową ustawą o finansowaniu samorządów, która w samym założeniu odchodzi od modelu dotowania samorządów na rzecz subwencjonowania i samodzielnych decyzji samorządów o poziomie finansowania poszczególnych zadań będących w ich kompetencji. Należy ponadto zwrócić uwagę, że wprowadzenie średniej kwoty dotacji to zmniejszenie dotowania jednych domów na rzecz innych, co zaskutkowałoby przede wszystkim redukcją zatrudnienia w domach, które w skali całego kraju jest i tak zbyt niskie i nie odpowiada wymaganym standardom.

   Ponieważ prace nad projektem ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego są bardzo zaawansowane, mam nadzieję, że w najbliższym okresie czasu wejdzie w życie nowa regulacja prawna, która pozwoli samorządom na autonomiczne decyzje dotyczące poziomu finansowania własnych jednostek organizacyjnych.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Joanna Staręga-Piasek

   Warszawa, dnia 13 sierpnia 2001 r.