Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie powoływania absolwentów szkół wyższych do odbycia przeszkolenia wojskowego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pani poseł Agnieszki Pasternak w sprawie powoływania absolwentów szkół wyższych do odbywania przeszkolenia wojskowego (638), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Złożony proces przemian dostosowujący Wojsko Polskie do standardów NATO nie może pominąć, co oczywiste, także szkolnictwa wojskowego. Aktualnie trwają intensywne prace nad przygotowaniem koncepcji nowego modelu szkolnictwa wojskowego, który odpowiadałby wyzwaniom, jakie pojawić się mogą przed Siłami Zbrojnymi RP w najbliższej przyszłości. Założenia jakie przyjęto zmierzają ku lepszemu wykorzystaniu potencjału intelektualnego absolwentów szkół wyższych, wychodząc tym samym naprzeciw oczekiwaniom środowisk akademickich.

   Pozwolę sobie poinformować pana marszałka, że nowy model szkolnictwa wojskowego przewiduje dwie możliwości realizacji szkolenia absolwentów szkół wyższych, którzy ochotniczo chcieliby odbyć służbę wojskową jako oficerowie zawodowi bądź oficerowie (podoficerowie) rezerwy.

   Szkolenie zarówno jednej, jak i drugiej grupy ochotników odbywałoby się w placówkach wyższego szkolnictwa wojskowego (w Wyższej Szkole Oficerskiej). Kandydaci na oficerów do służby kontraktowej odbywaliby przeszkolenie przygotowujące ich do służby na pierwszym stanowisku - dowódcy plutonu w jednostkach wojskowych.

   Mając na uwadze fakt, że kandydaci na oficerów będą absolwentami szkół wyższych, nie zachodziłaby konieczność kształcenia ich z przedmiotów ogólnych, co niewątpliwie skróci czas szkolenia, pozwoli poświęcić go wyłącznie na przygotowanie specjalistyczne zakończone mianowaniem na stopień podporucznika, podpisaniem kilkuletniego kontraktu i skierowaniem do służby w jednostkach wojskowych. Aktualnie trwają prace nad przygotowaniem programów szkolenia, tak więc trudno jest określić czas i koszty takiego szkolenia.

   Natomiast ochotnicy wywodzący się z grupy kandydatów na oficerów rezerwy odbywaliby przeszkolenie na dwóch poziomach szkolenia. Pierwszy poziom realizowany byłby w trakcie studiów w czasie przerw międzysemestralnych letnich i zimowych, podczas których studenci byliby powoływani na kilkutygodniowe przeszkolenie do Wyższej Szkoły Oficerskiej, na kurs podchorążych rezerwy o łącznym wymiarze szkolenia trzech miesięcy. Przeszkolenie zakończone będzie mianowaniem do stopnia kaprala podchorążego rezerwy jeszcze przed ukończeniem studiów. Przeszkolenie to byłoby równoznaczne z zaliczeniem zasadniczej służby wojskowej.

   Drugi poziom szkolenia realizowany byłby już po ukończeniu studiów. Absolwent powoływany byłby zgodnie z potrzebami sił zbrojnych na trzymiesięczne szkolenie w Wyższej Szkole Oficerskiej (kurs oficerów rezerwy). Po ukończeniu kursu absolwenci mianowani byliby do stopnia podporucznika rezerwy oraz otrzymywaliby przydział mobilizacyjny w jednostkach wojskowych, a następnie przenoszeni byliby do rezerwy. Założenia polityki kadrowej przewidują również możliwość pełnienia służby kontraktowej przez tę grupę absolwentów wyższych uczelni.

   Ponadto zakłada się uzupełnienie systemu szkolnictwa poprzez otwarcie nowych kierunków studiów z zakresu obronności państwa w Akademii Obrony Narodowej dla studentów cywilnych, przeformowanie Wojskowej Akademii Technicznej w uczelnię cywilno-wojskową podległą Ministerstwu Edukacji Narodowej i Sportu, a także kształcenie studentów cywilnych w Akademii Marynarki Wojennej. Istniałaby także możliwość finansowania stypendiów dla studentów tych uczelni, którzy zadeklarują ochotnicze pełnienie służby wojskowej po zakończeniu studiów.

   Przechodząc do wyjaśnienia kwestii odbywania przeszkolenia wojskowego w 2002 r. pozwolę sobie poinformować, iż istotnie, w bieżącym roku powoływanie absolwentów szkół wyższych do jego odbycia nie będzie realizowane w trybie obowiązkowym.

   Ubiegłoroczni absolwenci szkół wyższych, którzy nie odbyli przeszkolenia wojskowego, na podstawie zarządzenia nr 65/MON ministra obrony narodowej z dnia 15 października 2001 r. w sprawie przeniesienia do rezerwy niektórych grup poborowych bez odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego (DzUrz MON z 2001 r. nr 17, poz. 139) zostali z dniem 9 listopada 2001 r. przeniesieni do rezerwy i posiadają uregulowany stosunek do służby wojskowej.

   Mając jednakże na uwadze zapis art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (DzU z 1992 r. nr 4, poz. 16, z późn. zm.), zgodnie z którym ochotnicze spełnianie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony RP jest prawem wszystkich obywateli polskich, Sztab Generalny WP zapewnił warunki prawne, finansowe i organizacyjne umożliwiające absolwentom szkół wyższych odbycie tego przeszkolenia wojskowego w trybie ochotniczym. Uwzględniając natomiast stosunkowo małe zainteresowanie absolwentów szkół wyższych odbyciem tego przeszkolenia w trybie ochotniczym oraz powszechnie znane trudności finansowe państwa, w tym także resortu obrony narodowej, w 2002 r. zaplanowano przeszkolenie w tym trybie dla ok. 300 ochotników.

   Z dokonanych analiz wynika, iż powyższa prognoza jest prawidłowa. Do dnia 27 lutego 2002 r. w skali całego kraju zgłosiło się ok. 100 kandydatów do odbycia długotrwałego przeszkolenia w ramach szkoły podchorążych rezerwy. Zaplanowanie więc większej liczby ochotników do odbycia długotrwałego przeszkolenia wojskowego byłoby ze względów finansowych nieracjonalne.

   Reasumując zaprezentowane powyżej wyjaśnienia niech wolno mi będzie podkreślić, iż reforma szkolnictwa wojskowego zmierza do dokonania głębokich zmian systemowych, obniżenia kosztów szkolenia przy jednoczesnym utrzymaniu jego wysokiego poziomu, a także optymalnego wykorzystania poziomu intelektualnego absolwentów szkół wyższych na potrzeby Sił Zbrojnych RP.

   Jednak ostateczny kształt prezentowanych propozycji będzie znany dopiero po zakończeniu prac nad ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym, które MON prowadzi wspólnie z MENiS oraz ustawą o obowiązku wojskowym, która zastąpi w przyszłości uregulowania prawne zawarte w obowiązującej obecnie ustawie o powszechnym obowiązku obrony RP.

   Wszelkie przyjęte założenia będą określały potrzeby sił zbrojnych w zakresie gromadzenia na czas wojny oficerów rezerwy w poszczególnych specjalnościach wojskowych oraz cele szkolenia.

   Na uwagę zasługuje fakt, iż każdy system przeszkalania absolwentów szkół wyższych musi zapewniać stabilny dopływ oficerów rezerwy dla potrzeb mobilizacyjnych sił zbrojnych na odpowiednim poziomie ilościowym i jakościowym. Dlatego też każdy hipotetyczny system szkolenia wojskowego studentów i przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych musi uwzględniać pełne zagwarantowanie potrzeb mobilizacyjnych jednostek wojskowych oficerami rezerwy na czas ˝W˝. Potrzeby obronne państwa w tym zakresie winny być bowiem traktowane jako priorytetowe oraz bezwzględnie nadrzędne w stosunku do interesów różnych grup społecznych lub środowiskowych.

   Przekazując powyższe wyjaśnienia żywię nadzieję, iż przyjmie je pan marszałek ze zrozumieniem.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Jerzy Szmajdziński

   Warszawa, dnia 14 marca 2002 r.