Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie uprawnień dla inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin do korzystania z bezpłatnych leków oraz świadczeń leczniczych

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją pana Marka Kuchcińskiego, posła na Sejm RP, z dnia 29 kwietnia 2002 r., nr SPS-0202-1203/02, dotyczącą uprawnień inwalidów wojennych i wojskowych do bezpłatnych leków i innych świadczeń leczniczych z upoważnienia prezesa Rady Ministrów wyjaśniam, że nie wydaje mi się uzasadniona sugestia dotycząca sprzeczności postanowień ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z orzecznictwem Sądu Najwyższego. Zgodnie bowiem z przyjętym w tym zakresie stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego ochrona praw nabytych nie oznacza nienaruszalności tych praw. Zasada ta nie ma charakteru absolutnego i nie wyklucza stanowienia regulacji mniej korzystnych dla jednostki. Odstąpienie od nadania uprawnień ma oczywiście charakter wyjątkowy, uzasadniony względami obiektywnymi. Ustawodawca, ingerując w prawa nabyte, powinien nie tylko dokonać szczegółowej analizy faktycznej dotyczącej osiąganych celów i ponoszonych nakładów, ale również powinien zastosować procedury umożliwiające dostosowanie się do zaistniałej sytuacji. Uważam, że wszystkie te elementy uwzględnione zostały przy formułowaniu nowych, obowiązujących od września 2001 r. zapisów ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.

   Wyjaśniając natomiast podniesioną przez posła odmienność w regulacjach dotyczących uprawnień inwalidy wojennego i inwalidy wojskowego, zwracam uwagę, że znajduje ona swój początek jeszcze w pierwszych wersjach zapisu ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.

   Wszystkie wprowadzone później zmiany utrzymywały różnice w zakresie uprawnień tych dwóch grup osób. Biorąc pod uwagę ciążący na Rzeczypospolitej Polskiej obowiązek szczególnej opieki, jaką państwo polskie otacza weteranów walk o niepodległość, a zwłaszcza inwalidów wojennych (art. 19 Konstytucji RP zobowiązuje Rzeczpospolitą Polską do otoczenia tej grupy osób szczególną opieką), rozstrzygnięcie ujęte w ustawie wydaje się więc uzasadnione.

   Nadając szczególne uprawnienia inwalidzie wojennemu i wojskowemu, ustawodawca nie może pominąć wynikającego z art. 68 Konstytucji RP celu, tj. zapewnienia równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanego ze środków publicznych. Szczególne uprawnienia inwalidy wojennego nie mogą przesłonić uprawnień pozostałych ubezpieczonych.

   Obowiązujący w Polsce system ubezpieczeń zdrowotnych jako jedną z podstawowych zasad przyjmuje zasadę równości i solidarności społecznej. Zasady te oznaczają, że chorujący, niezależnie od wysokości płaconej składki, może liczyć na jednakowy zakres przysługujących mu świadczeń. Ilość i jakość świadczeń zdrowotnych nie jest uzależniona od wysokości płaconej składki.

   Biorąc pod uwagę wielkość środków finansowych ponoszonych przez kasę chorych na refundację leków, w tym wielkość środków finansowych na refundację leków przepisanych inwalidzie wojennemu i wojskowemu, konieczna stała się weryfikacja uprawnień inwalidy w taki sposób, aby sumy przeznaczone na refundacje chociaż nieco zrównoważyć.

   Z posiadanych przeze mnie danych wynika, że średnia kwota refundacji na jednego ubezpieczonego w roku 2000 wynosiła 121 zł, a w stosunku do inwalidy wojennego i wojskowego wynosiła aż 3800 zł, tj. ponad 30 razy więcej. Do czasu, kiedy środki, jakimi dysponują kasy, nie będą wystarczać na pokrycie pełnych potrzeb w tym zakresie, podejmowane przez ustawodawcę działania równoważące wydatki ponoszone na ubezpieczonego uznaję, jako czyniące zadość zasadzie sprawiedliwości społecznej, za słuszne.

   Nadmieniam również, że koszty refundacji leków stanowią ogromną kwotę w budżecie kas chorych. Pochłaniają bowiem prawie 1/5 tego budżetu. Najlepiej ogrom tych nakładów obrazuje to, że na refundację recept wydaje się tyle samo co na zakup świadczeń w podstawowej opiece zdrowotnej.

   Zgodnie z obowiązującymi przepisami zakres uprawnień inwalidy w części dotyczącej leków jest bardzo duży, inwalidzie wojennemu przysługuje bowiem bezpłatne zaopatrzenie w leki po przedłożeniu recepty oraz leki dopuszczone do wydawania bez recepty w ilości jednego opakowania, ujęte w Rejestrze Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych dopuszczonych do obrotu w Polsce, oznaczone symbolami Rp i Rp.. Inwalidzi wojskowi natomiast otrzymują bezpłatnie leki objęte wykazem leków i wykazem leków uzupełniających do wysokości ustalonego limitu cen.

   Leki te wydawane są na podstawie recept wystawianych zgodnie z przepisami rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 18 maja 2001 r. w sprawie recept lekarskich (DzU nr 51, poz. 535).

   Minister

   Mariusz Łapiński

   Warszawa, dnia 28 maja 2002 r.