Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie nieprawidłowości w stosowaniu analizatorów wydechu

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Kazimierza Wójcika w sprawie występowania nieprawidłowości w stosowaniu dowodowych analizatorów wydechu, uprzejmie przedstawiam, co następuje.

   Warunki dopuszczenia do stosowania w celach dowodowych analizatorów wydechu oraz warunki ich eksploatacji regulują dwa zarządzenia prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 13 lipca 2000 r. Pierwsze - w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o dowodowych analizatorach wydechu (DzUrz. Miar i Probiernictwa nr 4, poz. 22) i drugie - w sprawie wprowadzenia instrukcji sprawdzania dowodowych analizatorów wydechu (DzUrz. Miar i Probiernictwa nr 4, poz. 23).

   W świetle § 24 ust. 1 pierwszego z wymienionych zarządzeń dowodami kontroli metrologicznej analizatorów wydechu są: decyzja o zatwierdzeniu typu oraz cecha legalizacyjna umieszczona na analizatorze albo świadectwo legalizacji. Nie wszystkie analizatory wydechu muszą posiadać decyzję o zatwierdzeniu typu. Prezes Głównego Urzędu Miar dopuścił do stosowania również analizatory, które zostały wprowadzone do obrotu lub użytkowania przed dniem 19 sierpnia 1999 r., posiadające pozytywną opinię Instytutu Ekspertyz Sądowych w Krakowie oraz spełniające wymagania, na podstawie których zostały dopuszczone do użytku. Analizatory te, w myśl § 25 powołanego zarządzenia, mogą być stosowane do dnia 31 grudnia 2005 r., jeżeli jest spełniony jeden z następujących warunków:

   1) analizator podaje wyniki pomiarów w jednostkach miary stężenia masowego w wydychanym powietrzu zgodnie z wymaganiami określonymi w § 2,

   2) w przypadku gdy warunek określony w pkt. 1 nie jest spełniony, wytwórca analizatora zapewnia informację o sposobie przeliczania wskazań analizatora na wyniki pomiarów wyrażone w jednostkach miary stężenia masowego etanolu w wydychanym powietrzu; informacja ta powinna być podana w postaci inskrypcji umieszczonej na obudowie analizatora oraz w jego instrukcji obsługi.

   Urządzenia dopuszczone do kontroli trzeźwości, bez względu na sposób dopuszczenia ich typów do stosowania w celach dowodowych, muszą być zgłaszane do legalizacji. Okres ważności dowodów legalizacji, jak wynika z § 24 ust. 3 przedmiotowego zarządzenia, wynosi 6 miesięcy.

   Podkreślić należy, że obowiązek legalizacji należy do użytkowników dowodowych analizatorów wydechu i nie zależy od prokuratur i sądów. Prokuratura i sądy w zasadzie nie używają bezpośrednio urządzeń dopuszczonych do kontroli trzeźwości.

   Badania analizatorem wydechu danej osoby wykonywane są w praktyce przez funkcjonariuszy Policji, biegłych bądź specjalistów, o których mowa w art. 205 K.p.k. W razie potrzeby wyniki badań są dołączane do akt prowadzonych postępowań. Z kolei w przypadku, gdy oskarżony będzie w stanie niezdolności do udziału w rozprawie lub posiedzeniu, stosownie do art. 377 § 2 K.p.k. sąd zapoznaje się ze świadectwem lekarza, który stwierdził stan takiej niezdolności, lub przesłuchuje tego lekarza w charakterze biegłego. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że obowiązek legalizacji urządzeń spoczywa na sądzie czy organach prokuratury.

   Zauważyć należy, że ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach (DzU nr 55, poz. 248, z późn. zm.) nie zawiera żadnej delegacji nakładającej obowiązek wydania przez ministra sprawiedliwości rozporządzeń dotyczących stosowania analizatorów wydechu.

   Jak wynika z informacji uzyskanych od dyrektora Zakładu Fizykochemii Głównego Urzędu Miar, szereg typów analizatorów uzyskało obecnie wymagane zatwierdzenia, a poszczególne urządzenia są zgłaszane do okresowych legalizacji.

   Z posiadanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości danych statystycznych wynika, że w 2000 r. za przestępstwa określone w art. 178 i 178a K.k. zostały prawomocnie skazane 1804 osoby. Natomiast kolegia do spraw wykroczeń prawomocnie rozstrzygnęły 158 735 spraw za wykroczenia określone w art. 87 K.w. Zaznaczyć trzeba, że sądy przyjęły orzekanie w sprawach o wykroczenia dopiero z dniem 17 października 2001 r.

   Ze wstępnych danych statystycznych za I półrocze 2001 r. wynika, że osądzono ogółem 23 193 osoby za przestępstwa określone w art. 178 i 178a K.k.

   Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje danymi w sprawach podlegających postępowaniu mandatowemu, w których użyto analizatorów wydechu.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Marek Staszak

   Warszawa, dnia 28 grudnia 2001 r.