Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zamiaru likwidacji przedszkoli wojskowych

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Jana Sieńki w sprawie zamiaru likwidacji przedszkoli wojskowych (1042), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Proces wygaszania działalności przedszkoli wojskowych poprzez przekazywanie ich do samorządu lokalnego lub likwidację rozpoczął się już w 1991 r., stosownie do zmniejszających się potrzeb w zakresie opieki przedszkolnej dzieci i sukcesywnej restrukturyzacji sił zbrojnych RP (zmniejszenia liczebności armii i likwidacji wielu jednostek wojskowych, a nawet całych garnizonów), a także do ograniczenia zadań niezwiązanych bezpośrednio z obronnością państwa.

   Mając na uwadze aspekt społeczny zagadnienia, w pierwszej kolejności likwidowano przedszkola w garnizonach, w których przedszkola gminne były w stanie zaspokoić potrzeby całej społeczności lokalnej, w tym również rodzin wojskowych. Natomiast w miejscowościach, w których likwidacja takich placówek spowodowałaby deficyt miejsc przedszkolnych, przyjęto praktykę przekazywania władzom samorządowym mienia likwidowanych przedszkoli w celu utworzenia i dalszego prowadzenia przeszkoli samorządowych. Przyjęto jednocześnie zasadę, że warunkiem nieodpłatnego przekazywania mienia jest zapewnienie w nowo utworzonych placówkach samorządowych miejsc dla dzieci z rodzin wojskowych, a byłym pracownikom placówek wojskowych - miejsc pracy.

   W latach 1999 i 2000, ze względu na dalsze zmniejszenie się populacji dzieci w wieku przedszkolnym oraz znaczny wzrost bezrobocia, powstały rezerwy miejsc w przedszkolach samorządowych. W rezultacie powstała sytuacja, w której gminy (organy powołane ustawowo do prowadzenia przedszkoli publicznych) likwidowały swoje placówki. Stąd też w 2001 r. proces likwidacji przedszkoli prowadzonych w resorcie obrony narodowej został przyspieszony i za zgodą ówczesnego ministra obrony narodowej zaplanowano likwidację 60 przedszkoli w latach 2001-2003. W ramach tego w minionym roku zlikwidowano 30 przedszkoli, z czego 10 przekazano do dalszego prowadzenia przez gminy. W 6 przypadkach - na wnioski gmin motywowane ich trudną sytuacją finansową - przesunięto termin przekazania z dnia 31 sierpnia na dzień 31 grudnia 2001 r. lub na 2002 r. Świadczy to o elastycznym podejściu resortu do propozycji gmin, które wyraziły wolę przejęcia mienia przedszkoli i dalszego prowadzenia placówek jako samorządowych.

   W wyniku powyższego na dzień 1 stycznia 2002 r. pozostało w resorcie obrony narodowej 81 przedszkoli (o ok. 50% mniej niż w 1990 r.).

   Obecnie proces likwidacji przedszkoli jest kontynuowany i przewiduje się objęcie nim w roku bieżącym ok. 54 placówek, z czego ok. 30% zostanie przekazanych do dalszego prowadzenia przez gminy, z zastrzeżeniem gwarancji co najmniej dwuletniego zatrudnienia dla dotychczasowych pracowników przedszkoli, preferencji dla dzieci kadry zawodowej i pracowników wojska oraz przekazania nieruchomości oraz sprzętu. Należy podkreślić, że ze względu na indywidualne rozpatrywanie problemu likwidacji każdego przedszkola liczba i terminy likwidacji mogą ulec zmianie, stosownie do potrzeb lokalnych społeczności i możliwości gmin. Docelowo za niezbędne uważa się pozostawienie w resorcie 25 przedszkoli, których prowadzenie i funkcjonowanie w resorcie obrony narodowej jest konieczne ze względu na charakter garnizonu (garnizony oddalone, osiedla przy lotniskach wojskowych), gdzie brak jest placówek prowadzonych przez samorząd lub miejsc dla dzieci rodzin wojskowych w tych przedszkolach.

   Na tle wyżej przedstawionej panu marszałkowi sytuacji pragnę zapewnić, że rozumiem zarówno obawy pracowników likwidowanych przedszkoli przed utratą pracy, jak i rodziców o utratę dobrze funkcjonujących przedszkoli. Należy jednakże liczyć się z realiami wynikającymi ze zmian zachodzących w kraju oraz siłach zbrojnych RP, podlegających głębokiej restrukturyzacji związanej z likwidacją jednostek (garnizonów) wojskowych. Zmusza to do podejmowania często niepopularnych oraz trudnych społecznie decyzji, które przyczyniają się do zredukowania do niezbędnego minimum zadań niezwiązanych bezpośrednio z obronnością kraju. Jednocześnie istniejące rezerwy miejsc w przedszkolach samorządowych umożliwiają zlikwidowanie przedszkoli wojskowych bez większych skutków społecznych, tym bardziej że zmniejszająca się z każdym rokiem liczba dzieci w wieku przedszkolnym powoduje, że do przedszkoli wojskowych uczęszcza ich coraz mniej. Potwierdza to fakt, że w roku ubiegłym wszystkie dzieci z likwidowanych w wojsku przedszkoli znalazły opiekę w przedszkolach samorządowych.

   Niezależnie od powyższego pragnę dodać, że w odniesieniu do rodzin wojskowych znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej realizowane są odpowiednie programy osłonowe, polegające m.in. na przyznawaniu tanich wczasów, dofinansowywaniu wypoczynku kolonijnego dzieci, a w szczególnych przypadkach kierowaniu ich na kolonie bezpłatnie oraz udzielaniu zapomóg celowych. Obejmuje to również rodziny posiadające dzieci w wieku przedszkolnym.

   W odniesieniu do sygnalizowanej likwidacji przedszkola w Słupsku przez dowództwo 1. Korpusu Zmechanizowanego w Bydgoszczy uprzejmie wyjaśniam, iż w Garnizonie Słupsk funkcjonują dwa przedszkola wojskowe przy Jednostce Wojskowej nr 1872 - nr 35 i 53. Władze samorządowe miasta Słupska wyraziły wolę przejęcia tylko jednego przedszkola wojskowego. W związku z tym dowódca jednostki wojskowej z początkiem kwietnia br. wystąpił, po uprzedniej akceptacji przez dowódcę Wojsk Lądowych, z wnioskiem do ministra obrony narodowej o likwidację przedszkola wojskowego nr 53 i przekazanie przedszkola wojskowego nr 35 władzom samorządowym. Projekty stosownych zarządzeń ministra obrony narodowej w powyższych kwestiach podlegają aktualnie procedurze uzgodnieniowej wewnątrz resortu obrony narodowej.

   Przedstawiając panu marszałkowi powyższe, liczę na zrozumienie dla podejmowanych działań wynikających z potrzeby ograniczenia w resorcie obrony narodowej - do niezbędnego minimum - zadań niezwiązanych bezpośrednio z obronnością kraju i mam nadzieję, że niniejsze wyjaśnienia uzna pan marszałek za wyczerpujące.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Jerzy Szmajdziński

   Warszawa, dnia 29 maja 2002 r.