Odpowiedź na interpelację w sprawie składowania niebezpiecznych odpadów w tzw. mogilnikach na przykładzie woj. mazowieckiego
Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji Pana Benedykta Sucheckiego posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (Klub Parlamentarny SLD), znak: SPS-0202-10085/05, w sprawie składowania niebezpiecznych odpadów w tzw. mogilnikach, skierowanej do Ministra Środowiska, przedkładam Panu Marszałkowi odpowiedź na interpelację.
W zgłoszonej interpelacji Pan poseł Benedykt Suchecki podniósł sprawę dotyczącą składowania niebezpiecznych odpadów w tzw. mogilnikach, w szczególności na przykładzie województwa mazowieckiego, jednocześnie kierując do Ministra Środowiska pytanie: Kiedy zostaną podjęte działania mające na celu ich likwidację, miejsc tak niebezpiecznych dla otoczenia?
Sprawa mogilników, w których składowane są odpady niebezpieczne, a w szczególności przeterminowane środki ochrony roślin, dotyczy, jak pan Poseł słusznie zauważył w interpelacji, zaszłości, które sięgają lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, kiedy to duże ilości przeterminowanych środków były magazynowane w tzw. mogilnikach, tj. w studniach z kręgów zbrojonych o średnicach 1,2 m i 1,5 m (w zdecydowanej większości), jak również w nieczynnych bunkrach i fortyfikacjach z okresu II wojny światowej.
Problematyka likwidacji mogilników jest w polu szczególnego zainteresowania Ministra Środowiska.
Nadzorowane przez Ministra Środowiska: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska i Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
każdy w swoim zakresie:
- prowadzą inwentaryzację (rejestr) rozpoznanych lokalizacji i likwidowanych mogilników,
- wspierają (wspólnie z Wojewódzkimi Funduszami Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) poprzez dofinansowanie dotacyjne likwidację mogilników.
Dotacje te są kierowane do Marszałków Województw i Starostów, a w poprzednim okresie były kierowane do Wojewodów.
Zmiana kierunków dotowania likwidacji odpadów, w tym zgromadzonych w mogilnikach, wynika ze zmian w ustawach: o odpadach i Prawo ochrony środowiska, które określiły obowiązki władającego powierzchnią ziemi w zakresie właściwego postępowania z odpadami oraz ewentualnego przeprowadzania rekultywacji, w przypadkach określonych w ustawie - Prawo ochrony środowiska, w razie konieczności przeprowadzenia rekultywacji dokonuje jej starosta. Ww. ustawy obowiązują od 2001 r.
Przykładem starań Ministra Środowiska w zakresie likwidacji mogilników mogą być wyniki naszych działań w ostatnich latach.
Działania Inspekcji Ochrony Środowiska
Organy Inspekcji w latach 2002-2004 przeprowadziły kontrole mogilników i tak:
- w roku 2002 - 55 kontroli w 14 województwach,
- w roku 2003 - 32 kontrole w 8 województwach,
- w roku 2004 - 32 kontrole w 10 województwach.
W latach 2002-2004 zlikwidowano na terenie kraju łącznie 45 mogilników w następujących województwach:
Kujawsko-pomorskim 2
lubuskim 5
opolskim 2
podkarpackim 3
pomorskim 3
wielkopolskim 2
zachodniopomorskim 8
dolnośląskim 2
łódzkim 4
małopolskim 6
podlaskim 1
śląskim 1
świętokrzyskim 6
(przykładowo podaję, że na 32 kontrole przeprowadzone w 2004 r. wydano 12 zarządzeń pokontrolnych dotyczących zabezpieczenia obiektów przed uszkodzeniem i dostępem osób trzecich).
Działania Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz funduszy wojewódzkich
W okresie 1999-2004 NFOŚiGW przyznał 18 dotacji na realizację zadań związanych z likwidacją mogilników na łączną kwotę 69.167,50 tys. zł.
Unieszkodliwiono 8.952,22 Mg środków ochrony roślin zdeponowanych w magazynach i mogilnikach.
Współfinansującymi powyższe przedsięwzięcia były wojewódzkie i powiatowe fundusze ochrony środowiska w kwocie 38.125,50 tys. zł.
W roku 2005 stosownie do wniosków złożonych przez Samorządy, a głównie Marszałków Województw, i możliwości finansowania dotacyjnego z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przewiduje się udzielenie dotacji na realizację likwidacji mogilników w kwocie ok. 16, 6 mln zł: planowany do osiągnięcia efekt ekologiczny w tym okresie będzie stanowił likwidację kolejnych 2210 Mg odpadów niebezpiecznych.
W roku 2004 Wojewoda Mazowiecki otrzymał (decyzja Zarządu NFOŚiGW z dnia 19.05.2004 r.) dotację w wysokości 2.162,0 tys. zł na likwidację 750 Mg odpadów niebezpiecznych z równoczesnym usunięciem 500 m3 zanieczyszczonego gruntu po likwidowanych mogilnikach. Zamierzenie zakładało współfinansowanie w wysokości 432,4 tys. zł przez starostwa powiatowe, na terenie których znajdowały się mogilniki.
Ze względu na problemy organizacyjno-techniczne leżące po stronie województwa umowa nie została zawarta i przedsięwzięcia nie zrealizowano.
Likwidacja składowisk i magazynów przeterminowanych środków ochrony roślin jest jednym z priorytetów Konwencji Sztokholmskiej. Konieczność wdrożenia Konwencji Sztokholmskiej w Polsce spowodowała opracowanie projektu krajowego programu wdrażania Konwencji Sztokholmskiej, którego celem jest całkowita likwidacja mogilników, unieszkodliwienie składowanych w mogilnikach odpadów, rekultywacja terenów, na których znajdowały się mogilniki, usunięcie zanieczyszczeń gruntów i wód powierzchniowych.
Przewiduje się, że działania te powinny zakończyć się do roku 2010 r.
(Informacyjnie podaję, że do końca 2004 r. zlikwidowano wszystkie mogilniki na terenie województw lubelskiego, lubuskiego i świętokrzyskiego).
Z wyrazami szacunku
Minister
Tomasz Podgajniak
Warszawa, dnia 8 czerwca 2005 r.
- Interpelacja w sprawie likwidacji lokalnych linii kolejowych
- Interpelacja w sprawie przestrzegania przepisów ustawy antykorupcyjnej w Ministerstwie Skarbu Państwa, ze szczegółowym uwzględnieniem przykładu łamania ustawy przez wiceministra skarbu państwa Andrzeja Szarawarskiego
- Interpelacja w sprawie braku nadzoru ministra środowiska nad pracą podległego mu wiceministra odpowiedzialnego za prawidłowość wdrażania Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego
- Interpelacja w sprawie nieprawidłowości pojawiających się w umowach zawieranych między uczelniami wyższymi a studentami
- Interpelacja w sprawie utworzenia w Częstochowie placówki urzędu skarbowego obsługującej tzw. dużych inwestorów