Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Interpelacja w sprawie trudności finansowych Huty ˝Łaziska˝ SA związanych z kosztami energii elektrycznej - ponowna

   W związku z otrzymaną odpowiedzią na moją interpelację z dnia 1 lutego 2001 r. w sprawie cen energii elektrycznej dla Huty ˝Łaziska˝ SA stwierdzam, że nie mogę zgodzić się ze wszystkimi tezami zawartymi w tej odpowiedzi - pismo ministra gospodarki z dnia 7 lutego 2001 r., znak DR-3/II/383w/01 - i dlatego zgłaszam ponowną interpelację w tej sprawie.

   1. Trudno zgodzić się z tezą sformułowaną przez pana ministra Andrzeja Karbownika w odpowiedzi na interpelację, że już obecnie Huta ˝Łaziska˝ SA ma możliwość zakupu energii elektrycznej po cenach konkurencyjnych. Pomimo trwającego procesu urynkowienia sektora energetycznego nie istnieje jeszcze w Polsce wolny rynek energii elektrycznej. Ceny energii elektrycznej są regulowane poprzez zatwierdzanie taryf przez URE. Ustawa Prawo energetyczne daje hucie tylko teoretycznie możliwość swobodnego wyboru dostawcy i zakupu energii po konkurencyjnych cenach. W praktyce jest to niemożliwe do zrealizowania, czego dowiodły wielomiesięczne starania Huty ˝Łaziska˝ SA. Specyfika pracy tej huty powoduje, że minimum 90% zakupów energii powinno być zrealizowane w ramach kontraktu długoterminowego, a jedynie pozostałe 10% może być przedmiotem zakupu na giełdzie. Istniejąca Giełda Energii na razie jest rynkiem pozornym, na którym transakcje zawierają wyłącznie przedsiębiorstwa energetyczne, dotychczas nie uczestniczy tu żaden odbiorca końcowy. Hucie pozostają rozwiązania wynikające z zasady TPA. Barierą są tu jednak kontrakty długoterminowe zawarte między PSE SA a elektrowniami, ograniczające lub wręcz uniemożliwiające skorzystanie z zasady swobodnego dostępu strony trzeciej.

   Pomimo intensywnych starań huty na przestrzeni 2000 r. o zawarcie kontraktu na zakup energii po cenach satysfakcjonujących obie strony, pomimo złożenia zapytań ofertowych do wszystkich elektrowni zawodowych w Polsce, a także podpisania z trzema wytwórcami listów intencyjnych, starania te nie zakończyły się sukcesem, głównie z uwagi na przyjęte w polskiej energetyce rozwiązania systemowe, a w szczególności ww. kontrakty długoterminowe.

   2. Trudno również zgodzić się ze sformułowaną przez pana ministra tezą, że Huta ˝Łaziska˝ SA jest traktowana przez GZE SA jak klient uprzywilejowany. Obowiązujące w poprzednich latach umowy specjalne pomiędzy hutą a GZE SA nie wynikały z uprzywilejowanego traktowania huty, lecz były efektem dostaw energii elektrycznej na potrzeby produkcji eksportowej. Obecnie punktem wyjścia przy podpisywaniu przez hutę umów z dostawcami energii są ustalane odgórnie przez prezesa URE ceny energii bazujące na wykazanych kosztach przez wytwórców oraz operatorów przesyłowych i rozdzielczych. W konsekwencji takiego mechanizmu huta ponosi skutki również częściowo nieuzasadnionych kosztów, wynikających z nierynkowych mechanizmów w energetyce. Przykładowo:

   - w gospodarce skojarzonej koszty produkcji energii rozdzielane są na wszystkich odbiorców, pomimo że faktyczne korzyści uzyskują jedynie odbiorcy energii cieplnej,

   - odbiorcy energii pośrednio dotują inwestycje w energetyce pn. ˝kontrakty długoterminowe˝. Tymczasem Huta ˝Łaziska˝ SA bez pomocy zewnętrznej w minionych latach musiała sfinansować wysokonakładowe inwestycje ekologiczne, które doprowadziły do spełnienia wymogów ochrony środowiska. Niestety, odbyło się to kosztem niewykonania innych potrzebnych inwestycji i modernizacji urządzeń technologicznych,

   - utrzymywany nadmiar mocy w energetyce ponad wymagany poziom rzutuje na średni koszt energii elektrycznej.

   Huta obciążana jest opłatami związanymi z zakupem usług rezerwacji mocy, mimo iż takich rezerw mocy nie potrzebuje z uwagi na stabilny charakter jej poboru. Przy pełnym urynkowieniu energetyki to Huta ˝Łaziska˝ SA mogłaby świadczyć usługi rezerwacji mocy nieobarczone emisją tlenków węgla, azotu i innych zanieczyszczeń, co w aspekcie zawartych przez Polskę zobowiązań międzynarodowych dotyczących emisji gazów cieplarnianych jest nie bez znaczenia. W rzeczywistości z uwagi na znaczenie huty dla sektora energetycznego przejawiające się w dużym stabilnym odbiorze energii przy niskich kosztach przesyłu wynikających z wyjątkowo korzystnej lokalizacji zakład ten powinien być uprzywilejowanym klientem energetyki.

   3. Rozumiem stanowisko, że w warunkach rynkowych organy administracji rządowej, w tym minister gospodarki, nie mogą ingerować w warunki umowy sprzedaży energii elektrycznej. Huta ˝Łaziska˝ SA zabiega jedynie o to, ażeby przy udziale ministerstwa stworzone zostały takie rozwiązania systemowe i mechanizmy, które umożliwiłyby jej znalezienie się na rynku energii i zwolniły ją z ponoszenia nieuzasadnionych kosztów (opłaty za rezerwację mocy, produkcję energii w skojarzeniu, kontrakty długoterminowe, eksploatacja sieci o napięciu powyżej 110 kV). W szczególności uważam za konieczne stworzenie przy pełnym zaangażowaniu ministra gospodarki rozwiązań pomostowych, dzięki którym huta mogłaby funkcjonować do czasu pełnego urynkowienia gospodarki energetycznej.

   Jak mnie poinformowało kierownictwo Huty ˝Łaziska˝ SA , dzięki wydatnej pomocy Ministerstwa Gospodarki został podpisany kontrakt na dostawę energii dla huty na 5 miesięcy. Hucie potrzebne są jednak trwałe rozwiązania, pozwalające nie tylko na ˝złapanie oddechu˝, ale na zawarcie długoterminowego kontraktu na warunkach uzasadnionych ekonomicznie i uwzględniających interesy obydwu stron.

   Przedstawiając powyższe uzasadnienie, zwracam się ponownie z pytaniami do ministra gospodarki:

   Czy i jakie dalsze działania podejmie Ministerstwo Gospodarki w kierunku umożliwienia Hucie ˝Łaziska˝ SA nabywania energii elektrycznej po cenach preferencyjnych, skalkulowanych na zasadach zbliżonych do tych, jakie stosowane są wobec konkurentów huty na rynku zachodnioeuropejskim?

   Na jaką pomoc ze strony rządu w ramach promocji polskiego eksportu może liczyć Huta ˝Łaziska˝ SA?

   Z poważaniem

   Poseł Paweł Nowok

   Warszawa, dnia 27 marca 2001 r.