Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Interpelacja w sprawie restrukturyzacji spółki wodno-ściekowej ˝Strzegomka˝ w Żarowie

   W 1992 r. w Żarowie (woj. dolnośląskie) spółka wodno-ściekowa ˝Strzegomka˝ rozpoczęła budowę grupowej oczyszczalni ścieków. Spółkę tę do dziś tworzą: gmina Żarów, gmina Jaworzyna Śl. oraz cztery duże zakłady pracy zatrudniające ponad 2 tys. pracowników.

   Zaprojektowana oczyszczalnia miała oczyszczać ścieki komunalne oraz trudne i agresywne ścieki przemysłowe, w tym również chemiczne.

   W 1993 r. oprócz środków własnych udziałowców spółki spółka ˝Strzegomka˝ podpisała umowę pożyczki z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska w Warszawie. W latach następnych w wyniku podpisanych aneksów kwota tej pożyczki zamknęła się ostatecznie w wys. 9 mln PLN.

   Na realizację tej inwestycji Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska we Wrocławiu udzielił pożyczki w wysokości 2,5 mln PLN.

   W momencie podpisywania umowy pożyczki z NFOŚiGW w Warszawie (1993 r.) w regulaminie udzielania pożyczek przez fundusz istniał zapis, który dawał pożyczkobiorcom ogromną szansę umorzenia 50% pożyczki. Otóż jeżeli spółka ˝Strzegomka˝ prawidłowo wykorzysta całą pożyczkę, zrealizuje w terminie cały proces inwestycyjny oraz osiągnie zakładane efekty ekologiczne, to ma szansę na umorzenie pożyczki do 50%.

   Inwestycja została zakończona w zakładanym terminie, czyli do września 1997 r. NIK po zakończeniu inwestycji pozytywnie oceniła proces realizacji oraz osiągnięte parametry techniczne i ekologiczne.

   Sam proces budowy był ogromnym wysiłkiem gminy Żarów i Jaworzyny Śl., które z własnych budżetów przekazały prawie 4 mln zł na realizację tej inwestycji, w końcowej fazie zaciągnęły również ponad 3 mln kredytu komercyjnego.

   Dodatkowo to te dwie gminy poręczyły praktycznie całość pożyczki udzielonej spółce ˝Strzegomka˝, ufając, iż pożyczka ta zostanie umorzona w 50%. Należy podkreślić, że jest to jeden z najnowocześniejszych obiektów na Dolnym Śląsku, a cykl realizacji trwał zaledwie 5 lat.

   Kiedy w 1997 r. zakończono cykl inwestycyjny, okazało się, że zmienił się wewnętrzny regulamin w funduszu i nie ma już możliwości ubiegania się o umorzenie chociaż części pożyczki. Spółka ˝Strzegomka˝ eksploatująca oczyszczalnię ścieków zaczęła popadać w długi i nie była w stanie spłacać zaciągniętych pożyczek.

   Już w 2000 r. rozpoczęliśmy rozmowy z NFOŚiGW na temat restrukturyzacji spółki ˝Strzegomka˝.

   Opracowany został program restrukturyzacji przygotowany przez Dolnośląską Agencję Rozwoju Regionalnego w Wałbrzychu.

   Program ten zakłada m.in.:

   1. Likwidację dotychczasowej spółki wodnej i powstanie spółki z o.o., której udziałowcami mają być dwie gminy, NFOŚiGW, WFOŚiGW we Wrocławiu oraz Funduszu Regionu Wałbrzyskiego.

   2. Jest zgoda WFOŚiGW we Wrocławiu, aby całą pożyczkę wraz z odsetkami zamienić na udziały w tej spółce (prawie 3,5 mln zł).

   3. Fundusz Regionu Wałbrzyskiego wyraził zgodę, aby całą pożyczkę z oprocentowaniem zamienić na udziały (1 mln zł).

   4. Gminy Żarów i Jaworzyna Śl. wnoszą do spółki część majątku oraz wkłady pieniężne.

   5. NFOŚiGW w Warszawie część pożyczki miał zamienić na udziały w tej spółce, część miały spłacać gminy, a pozostałą część nowa spółka z o.o.

   Już w swoim piśmie z 12 grudnia 2000 r. (NF/DFU-TP 14816/2000) fundusz wyraził zgodę na restrukturyzację na warunkach:

   - 40% pożyczki wraz z odsetkami zamieni na udziały we wspólnej spółce,

   - 30% zostanie spłacone przez gminę Żarów i Jaworzyna Śl. (poręczyciele),

   - 30% zostanie spłacone przez nową spółkę w okresie 10 lat, a gminy muszą to poręczyć.

   Warunki te zostały zaakceptowane przez ˝Strzegomkę˝ oraz wszystkich przyszłych wspólników, którzy wyrazili swoją akceptację dla tego projektu.

   Rozpoczęły się szczegółowe negocjacje. NFOŚiGW w swoim piśmie z dnia 22 lutego 2001 r. (NF/DEF/EWN/3347/01) negocjował szczegółowe rozwiązania podobnie jak w swoim piśmie z dnia 25 lipca 2001 r. (NF/DEF/EWN/9968/01).

   Gminy oraz spółka ˝Strzegomka˝ spełniły wszystkie stawiane wymagania. Zostały przygotowane stosowne uchwały Rad Gmin oraz uchwały pozostałych udziałowców. Przedstawiono projekt przyszłej spółki oraz nowe projekty poręczeń gmin. Niestety, negocjacji nie zakończono w 2002 r., a pod koniec ubiegłego roku zmieniło się diametralnie stanowisko NFOŚiGW. Fundusz wycofał się ze wszystkich wcześniejszych ustaleń oraz z wcześniej przyjętego projektu restrukturyzacji spółki ˝Strzegomka˝.

   Fundusz uznał, iż skoro poręczały gminy, to niech one całą pożyczkę wraz z odsetkami spłacają za spółkę ˝Strzegomka˝.

   Faktem jest, że w międzyczasie Zakłady Chemiczne w Żarowie ogłosiły upadłość, ale to w niewielkim stopniu wpływa na ten projekt, gdyż w bezpośrednim sąsiedztwie jest specjalna strefa ekonomiczna i pierwsi inwestorzy już budują swoje nowe zakłady.

   Panie Ministrze! Przedłożony projekt restrukturyzacji spółki wodno-ściekowej ˝Strzegomka˝ dawał ogromną szansę zabudowania nowego podmiotu zarządzającego oczyszczalnią ścieków, której wartość przekraczała 25 mln zł. Był i jest szansą odzyskania udzielonych pożyczek przez NFOŚiGW w Warszawie oraz wojewódzki fundusz. Również gminy w poczuciu odpowiedzialności wzięły na siebie spłatę części poręczanej pożyczki, mimo iż na realizację tej inwestycji wydały wcześniej ponad 4 mln zł. Obarczanie w tej sytuacji gmin koniecznością spłaty całej pożyczki może doprowadzić do paraliżu funkcjonowania tych samorządów.

   Zwracam się z gorącą prośbą do pana ministra o przeanalizowanie raz jeszcze całej tej sprawy i podjęcie działań, które mogą uchronić gminne budżety przed widmem upadłości.

   Z poważaniem

   Poseł Zbigniew Chlebowski

   Warszawa, dnia 26 lipca 2002 r.