Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Interpelacja w sprawie sytuacji mniejszości etnicznej Łemków

   Szanowny Panie Ministrze! Obywatele mniejszości narodowych i etnicznych stanowią ok. 3% ogólnej liczby wszystkich mieszkańców naszego kraju. Pośród 12 grup mniejszościowych, rejestrowanych w MSWiA, znajduje się ok. 30 tysięcy Łemków. Niegdyś żyli przede wszystkim w Bieszczadach. W konsekwencji akcji ˝Wisła˝ w 1947 r. wysiedlono ich na Ziemie Zachodnie. Mieszkają teraz w woj. warmińsko-mazurskim, lubuskim, zachodniopomorskim, dolnośląskim. W Bieszczadach pozostało ich już niewielu. Żyją m.in. w rejonie Komańczy. W istocie jest to teraz mniejszość etniczna będąca w rozproszeniu. Łemkowie, dramatycznie doświadczeni przez historię, tęsknią do swoich gór, do przeszłości. Niestety zanika ich tożsamość narodowa, zresztą niechętnie przyznają się do swojej odrębności. Nie ulega wątpliwości, że trzeba im pomóc. To przecież jedna z grup etnicznych Rzeczypospolitej. To ludzie na swój sposób współtworzący tradycję i współczesność naszego państwa.

   W związku z tym formułuję następujące pytania:

   Jakie są możliwości zwrócenia uwagi na sytuację Łemków w sensie pomocy w utrwalaniu ich dziejów i tradycji ze strony MSWiA, we współpracy z resortem kultury?

   Przypominam tu preambułę, opracowanej w 1992 r. przez ONZ, Deklaracji Praw Osób Należących do Mniejszości Narodowych lub Etnicznych, Religijnych i Językowych: ˝Popieranie i ochrona praw osób należących do mniejszości narodowych lub etnicznych, religijnych i językowych wnosi wkład do zapewnienia stabilności politycznej i społecznej państw, w których mniejszości te żyją˝.

   Czy i kiedy możliwa jest likwidacja skutków prawnych, politycznych i ekonomicznych akcji ˝Wisła˝?

   Przypominam, że już dziesięć lat temu memoriał m.in. w tej sprawie został złożony naszemu parlamentowi przez Stowarzyszenie Współpracy Narodów Wschodniej Europy ˝Zbliżenie˝.

   Jakie są, na przykładzie Łemków, założenia sytuacji mniejszości narodowych i etnicznych III Rzeczypospolitej, po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej?

   Jestem przekonany, że tu należy pamiętać o rekomendacji Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 134 o prawach mniejszości narodowych i etnicznych. Znajduje się w niej następujący zapis: ˝Odrodzenie mniejszości i ich kultura jest oznaką bogactwa i żywotności europejskiej cywilizacji˝.

   Poseł Grzegorz Tuderek

   Warszawa, dnia 15 stycznia 2004 r.