Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Interpelacja w sprawie odszkodowań dla Polaków poszkodowanych przez III Rzeszę

   Szanowny Panie Premierze! Żywiecczyzna w czasie wojny doświadczyła wielu nieszczęść i krzywd ze strony okupanta niemieckiego. To właśnie z naszego terenu prowadzono szeroko zakrojone akcje deportacyjne, przejęcia majątków na rzecz osadników niemieckich i zsyłki na roboty przymusowe. Odszkodowania za poniesione straty moralne i fizyczne z tego tytułu przyznawane są przez Fundację Polsko-Niemieckie Pojednanie w oparciu o uchwaloną przez Bundestag w dniu 6 lipca 2000 roku Ustawę o wypłacie świadczeń dla byłych robotników niewolniczych i przymusowych III Rzeszy. Jak się okazuje zarówno tryb informowania o możliwościach uzyskania odszkodowania, jak również sam zakres tych uregulowań prawnych pozostawiają wiele do życzenia i w praktyce zamknęły wielu poszkodowanym drogę do ubiegania się o odszkodowanie.

   Obecny stan rzeczy jest następujący:

   1. do mojego Biura Poselskiego (które od ponad 2 lat pomaga osobom ubiegającym się o odszkodowanie) zgłasza się coraz większa liczba pokrzywdzonych lub ich spadkobierców, którzy wcześniej nie słyszeli w ogóle o możliwościach uzyskania odszkodowania z Fundacji bądź też zostali wprowadzeni w błąd co do tego, na jakich warunkach świadczenie mogą uzyskać;

   2. część osób pokrzywdzonych złożyła swoje dokumenty do stowarzyszeń, takich jak na przykład Stowarzyszenie Ofiar Wojny w Bielsku-Białej - w nadziei, iż w zamian za płacone składki Stowarzyszenie w ich imieniu prześle wniosek o odszkodowanie do Fundacji, co w wielu przypadkach nie nastąpiło;

   3. istnieje duża grupa osób, które mimo ciężkiej i niewolniczej pracy na rzecz okupanta niemieckiego lub mimo niebudzącej wątpliwości deportacji nie może uzyskać odszkodowania, gdyż albo nie należą do kategorii osób objętych ustawą, albo też nie są w stanie zdobyć zadowalającej Fundację argumentacji dowodowej w tym zakresie.

   Proszę Pana Premiera o odpowiedź, czy polski rząd uczynił cokolwiek, aby te kategorie osób, które nie są w tej chwili objęte odszkodowaniami z Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie, np. osoby dorosłe, pracujące przymusowo w miejscu zamieszkania, mogły uzyskać za swoją ciężką pracę należną im rekompensatę materialną?

   Czy rząd jest przekonany, że Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie w sposób należyty poinformowała wszystkich zainteresowanych o możliwościach ubiegania się o odszkodowanie, skoro obecnie tak wiele osób dowiaduje się o tym dopiero w moim Biurze Poselskim? Czy dla nich będzie tu jeszcze istniała możliwość ponownego wystąpienia o odszkodowanie (nigdy nie zrzekli się swojego roszczenia wobec Niemiec)?

   Analogiczne pytanie kieruję w imieniu tych osób, które uwierzyły, że ich dokumenty przekaże do Fundacji Stowarzyszenie Ofiar Wojny w Bielsku-Białej, co nigdy nie miało miejsca? Czy te osoby będą mogły ponownie wystąpić ze swoimi roszczeniami?

   Czy zdaniem Pana Premiera sprawiedliwym społecznie jest fakt, iż kryterium przyznania świadczenia dla dziecka deportowanego z rodzicami do pracy przymusowej jest to, czy podczas deportacji jego rodzice pracowali przymusowo na rzecz Niemiec czy też wynajmowali się do pracy zarobkowej w polskich gospodarstwach za przysłowiową kromkę chleba i kąt do spania? Dzieci rodziców pracujących przymusowo na rzecz Niemiec otrzymują świadczenia, a pozostałe nie otrzymują. Tymczasem, jak niejednokrotnie miałem okazję usłyszeć od samych deportowanych, dla ich cierpienia i prześladowań na deportacji bez znaczenia było, dla kogo pracowali rodzice. Wszystkie te dzieci skrzywdzone zostały jednakowo, jednakowo zostały pozbawione spokojnego dzieciństwa, domu, opieki rodzicielskiej i kwestia, czy rodzice pracowali u Niemca czy u Polaka nie ma tu pierwszorzędnego znaczenia. Tymczasem kwestia ta stanowi kluczowe kryterium przyznawania odszkodowań dla deportowanych dzieci.

   Bardzo proszę o informację, jakie stanowisko Pan Premier zajmuje co do poruszanych przeze mnie zagadnień i czy polski rząd podejmie jakieś działania, aby zadośćuczynienie za swoje krzywdy moralne i fizyczne z czasów wojny mogli otrzymać wszyscy, którym się ono należy, a nie tylko wybrane kategorie osób.

   Z wyrazami szacunku

   Poseł Edward Płonka

   Żywiec, dnia 6 lutego 2004 r.