Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Interpelacja w sprawie projektu rozporządzenia dotyczącego sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej w 2005 r.

   Rozporządzenie określa sposób i warunki wykorzystania ogólnej kwoty połowowej w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, na morzu terytorialnym, w Zatoce Puckiej, w Zatoce Gdańskiej, poza polskimi obszarami morskimi. Kwoty połowowe zostały opracowane na podstawie limitów przyznanych Polsce przez Komisję Unii Europejskiej. Szczegółowe dane przedstawiła Komisja Bałtycka Komisji Unii Europejskiej. Zdaniem polskich rybaków Komisja Bałtycka, opierając się na niepełnych danych, przekazała do Brukseli nieprawdziwe informacje dotyczące wielkości stad dorsza i łososia. Rybacy, powołując się na dane Michaela Andersena, Prezesa Stowarzyszenia Rybaków Bałtyckich, z siedzibą w Kopenhadze z dnia 30.12.2002 roku, domagają się powołania niezależnej instytucji, która w sposób rzetelny przedstawi oceny prawdziwych zasobów ryb na Bałtyku i niezwłocznie poinformuje Komisję Europejską o prawdziwych zasobach dorsza i łososia. Rybacy pytają się, dlaczego Departament Rybołówstwa nie wprowadza do polskiego rybołówstwa zasad połowowych stosowanych w innych krajach bałtyckich, opartych na ekonomicznych i biologicznych zasadach, uwzględniających prawdziwy stan zasobów Bałtyku.

   Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pragnąc rozwiązać problem, chce wprowadzić rozporządzenie, które w swej treści dzieli jednostki rybackie wg długości na: a) - do 10 m, b) - od 10 m do 15 m, c) - powyżej 15 m. Jak należy wnioskować z treści rozporządzenia, podział ten stanowi kryterium do przydziału poszczególnym grupom wielkościowym różnych ilościowo kwot połowowych. Tymczasem w ustawie z dnia 19.02.2004 r. w żadnym miejscu nie znajdujemy delegacji do możliwości zastosowania kryterium długościowego jako podstawy do kwotowania połowów. Poza tym zupełnie niezrozumiałe jest zastosowanie innego kryterium podziałowego w stosunku do łodzi poniżej 10 m.

   Taki sposób traktowania przedsiębiorców (rybaków) narusza art. 32 Konstytucji RP, mówiący o równym traktowaniu wobec prawa. Naruszony jest także art. 92 Konstytucji RP, który mówi o tym, że treść rozporządzenia powinna mieć szczegółowe upoważnienie zawarte w ustawie, czego w tym wypadku brak.

   Drugim dziwnym elementem rozporządzenia jest ˝istoryczna baza połowowa˝. Punkt 2 § 2 mówi o tym, że kwotę połowową na 2005 r. otrzymają tylko ci armatorzy, który w ciągu ostatnich trzech lat wyłowili (udokumentowali) co najmniej 50% przyznanego im administracyjnie limitu połowowego. Należy domniemywać, że ci armatorzy, którzy nie spełnili tego wymogu, nie otrzymają kwoty połowowej, co w konsekwencji zmusi ich do zaprzestania działalności gospodarczej.

   Z ustawy w ogóle nie wynika, aby takie rozwiązanie mogło mieć miejsce, gdyż zarówno definicja ˝historycznych praw połowowych˝ zawarta w art. 2 pkt 3 ustawy o rybołówstwie, jak i art. 19 traktujący ewentualne uwzględnienie podziału kwoty połowowej wg ˝historycznych praw połowowych˝, jest sporządzona na tak dużym poziomie ogólności, że ewidentnie narusza art. 92 Konstytucji RP, wymagający od treści rozporządzeń szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie. Poza tym takie traktowanie podmiotów gospodarczych, które jednym przedsiębiorcom daje określone prawa do prowadzenia działalności, a innym odbiera, przy tak dowolnym i niejasnym źródle zastosowanych kryteriów, narusza art. 32 Konstytucji RP, który mówi w pkt 2, że: ˝Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym bez jakiejkolwiek przyczyny˝.

   Jednocześnie wprowadzenie trzyletniego kryterium ˝bazy historycznej˝ do rozporządzenia jest niemożliwe, gdyż ustawa o rybołówstwie weszła w życie 19.02.2004 r., a rozporządzenie swymi skutkami sięga poza tę datę, co byłoby ewidentnym działaniem prawa wstecz.

   W § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia przedstawia się sposób podziału kwoty wg zasady: 100% dorsza i 50% łososia lub odwrotnie. Ustawa w żadnym z artykułów nie przewiduje możliwości tak dowolnie stosowanego podziału. Taki zapis w rozporządzeniu narusza art. 32 oraz 92 Konstytucji RP.

   W § 2 pkt 4 podpunkt 3,4 i 5 dokonuje się diametralnie różnego podziału gatunków gładzicy, szprota i śledzia od podziału dorsza i łososia. Z ustawy nie wynika, dlaczego zastosowano tak różny podział dla tych gatunków, tym bardziej że wszystkie mają tę wspólną cechę, iż są limitowane. Takie działanie narusza również treść art. 92 Konstytucji RP.

   Z treści rozporządzenia, poza wymienionymi zarzutami, wynika jasno, że tak pojmowana jego treść spowodowałaby umożliwienie prowadzenia działalności wielu podmiotom gospodarczym (armatorom). Ponieważ byłoby to wynikiem czynnika administracyjnego (rozporządzenie Ministra Rolnictwa), to należy domniemać, że nastąpią w ślad za tym pozwy o odszkodowania, co przy przewidywalnej skali restrykcji spowodowałoby niewątpliwie negatywne skutki dla budżetu państwa. Właściwie trudno ocenić, jak sobie wyobrażał ewentualny twórca rzeczonego rozporządzenia jego wejście w rzeczywistość gospodarczą, skoro zgodnie z art. 22 Konstytucji RP ˝ograniczenie działalności gospodarczej może nastąpić tylko w drodze ustawy...˝ a ta żadnych przedstawionych w rozporządzeniu nie przewiduje.

   Zaniżone limity na łodzie i kutry rybackie, brak rekompensat powodują nieopłacalność połowów w 2005 r., są poniżej kosztów eksploatacji. Wprowadzenie takiego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w gospodarce rybackiej zmierza do zagrożenia 1 polskiej floty bankructwem.

   Grupy łodzi i kutrów rybackich poszkodowanych przez rozporządzenie

   1. Jednostki, które z różnych przyczyn, np. awarie, zdrowie, kłopoty z załogą itp. nie odłowiły 50% limitu w latach 2001, 2002, 2003 - 120 jednostek.

   2. Jednostki, które zainwestowały w sprzęt łososiowy w ostatnim okresie, a które nie będą miały przez to bazy historycznej - 50 jednostek.

   3. Jednostki legalnie wprowadzone do rejestru, które otrzymały licencje, a nie zaczęły jeszcze łowić, w ogóle nie będą miały przedłużonej licencji - około 10 jednostek.

   4. Jednostki w budowie zgłoszone do rejestru i do Unii, które wejdą do eksploatacji w najbliższym okresie - 15 jednostek.

   5. Łodzie rybackie łowiące 50-100 ton dorsza rocznie otrzymują limit 5-10-krotne niższy niż ich ˝baza historyczna˝ - kilkaset jednostek.

   6. Jednostki rybackie w budowie oraz wprowadzone w ostatnich trzech latach do eksploatacji również nie posiadają bazy historycznej - 40 jednostek.

   Jakie jest stanowisko Pana Ministra wobec opisanych powyżej problemów?

   Posłowie Andrzej Liss,

   Jolanta Szczypińska,

   Tadeusz Cymański

   i Dorota Arciszewska-Mielewczyk

   Warszawa, dnia 25 listopada 2004 r.