Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Interpelacja w sprawie podjęcia działań legislacyjnych mających na celu przedłużenie terminu obowiązywania ustawy o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006

   Szanowny Panie Ministrze! Ww. ustawa zakłada zwolnienie gmin górniczych z dokonywania wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na zwiększenie subwencji ogólnej od przypadającej im części opłaty eksploatacyjnej od przedsiębiorstwa górniczego. Powyższe rozwiązanie funkcjonuje od czasu tzw. pierwszej ustawy restrukturyzacyjnej (o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych), tj. od 26.11.1998 r. (Dz.U. Nr 162, poz. 1112).

   Subwencja ogólna jest mechanizmem wyrównywania dochodów pomiędzy bogatszymi gminami i biedniejszymi, stąd wpłaty na rzecz subwencji nazywane są często ˝podatkiem janosikowym˝.

   Dotychczasowe zwolnienie opłaty eksploatacyjnej z powyższego mechanizmu jest podyktowane z jednej strony ekologicznym charakterem tej opłaty, z drugiej strony jest jedynie niewielką rekompensatą utraconych korzyści spowodowanych oczywistymi trudnościami w uzyskaniu alternatywnych dochodów, w związku ze znaczną degradacją terenów potencjalnie możliwych do zagospodarowania. Dochody gmin górniczych z tytułu opłaty eksploatacyjnej powinny pozostać w całości na miejscu i służyć przygotowaniu oraz rewitalizacji tych terenów pod ewentualną działalność gospodarczą.

   Ww. ustawa restrukturyzacyjna nie przewidziała jednakże w momencie jej uchwalenia faktu, że zaległości niektórych przedsiębiorstw górniczych będą regulowane aż do roku 2009 włącznie.

   Ustalenie spłat zaległych należności Kompanii Węglowej do 2009 r. wobec gmin odbyło się za aprobatą ministra gospodarki oraz ministra ochrony środowiska. Schemat spłat dla większości gmin górniczych ustalono do 2009 r. włącznie, taki układ spowodowany był kondycją finansową Kompanii Węglowej.

   Fakt powyższy powoduje dyskryminację części gmin górniczych, które z własnej woli w 2004 r., tj. po uchwaleniu ustawy, zgodziły się na tak długie oczekiwanie na własne środki w nadziei, że do końca 2006 r. ów nieszczęsny przepis zostanie prolongowany na okres spłaty zaległości. Należy zauważyć, że w tym okresie dochodzi do kumulacji dochodów z zaległych i bieżących wpłat ze strony przedsiębiorcy górniczego, co tym bardziej zwiększa ryzyko odpływu środków z tych właśnie gmin górniczych do budżetu centralnego.

   Działanie art. 30 ww. ustawy nie zwalnia jednakże całkowicie gminy górniczej z dokonywania wpłat na zwiększenie subwencji ogólnej, jeżeli z tytułu osiągania innych dochodów gmina zgodnie z art. 29 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 203, poz. 1966 z dnia 13.11.2003 r.) w dalszym ciągu wykazuje zwiększone dochody.

   Gminy górnicze na własnym obszarze ponoszą znaczne skutki przekształceń związanych z restrukturyzacją sektora górniczego i realizacją rządowego programu restrukturyzacji górnictwa, nie zamierzają ponosić dalszych obciążeń finansowych w sytuacji konieczności poszukiwania środków finansowych na rewitalizację terenów pogórniczych i wnoszenie udziałów własnych przy pozyskiwaniu środków zewnętrznych, w tym środków Unii Europejskiej.

   Biorąc powyższe pod uwagę, zwracam się do Pana Ministra z zapytaniem: Czy istnieje możliwość wprowadzenia prolongaty działania art. 30 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006 (Dz.U. Nr 210, poz. 2037), zgodnie z art. 2 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego?

   Z poważaniem

   Poseł Henryk Siedlaczek

   Warszawa, dnia 22 lutego 2006 r.